Gregor’un yaşamı dönüşmeden önce de özgür değildir. Sevmediği bir işte çalışan, ailesinin yükünü omuzlayan ve kendi hayatını erteleyen biridir. Böceğe dönüşmesi ise aslında onun iç dünyasının sembolik dışavurumudur. Çünkü Gregor zaten dönüşmeden önce de toplumdan kopmuş, yalnız ve mekanik bir yaşam sürmektedir. Kafka burada fiziksel dönüşümü bir metafor olarak kullanır. Gregor’un bedenindeki değişim, ruhundaki yabancılaşmanın görünür hale gelmesidir. Kitap ilerledikçe en büyük değişim Gregor’da değil, ailesinde görülür. Başlangıçta ona yardım etmeye çalışan aile bireyleri zamanla ondan utanmaya, korkmaya ve rahatsız olmaya başlar. Çünkü Gregor artık çalışamaz durumdadır ve ekonomik işlevini kaybetmiştir. Kafka burada insan ilişkilerinin ne kadar çıkar temelli olabileceğini sert bir şekilde eleştirir. Gregor’un kişiliği, fedakârlıkları ve insanlığı bir anda unutulur; geriye yalnızca “işe yaramayan biri” kalır. Özellikle kız kardeşi Grete’nin değişimi oldukça önemlidir. Başta Gregor’a en çok yaklaşan kişi o olurken zamanla onun da sabrı tükenir. Finalde Gregor’dan kurtulmaları gerektiğini söyleyen kişi yine Grete olur. Bu durum kitabın en trajik yönlerinden biridir. Çünkü Gregor’un en yakın hissettiği insan bile sonunda onu bir insan olarak değil, taşınması gereken bir yük olarak görmeye başlar. Gregor’un odası da kitap boyunca önemli bir sembole dönüşür. Oda, yalnızlığın ve toplumdan dışlanmanın temsilidir. Gregor giderek daha fazla bu küçük alana sıkışır ve dış dünyayla bağı tamamen kopar. Pencereden dışarı bakması bile artık özgürlük değil, ulaşamayacağı bir hayatın özlemi haline gelir. Kafka burada bireyin toplum içinde nasıl görünmezleşebileceğini çok güçlü bir şekilde anlatır.
Kitabın en sarsıcı taraflarından biri ise Gregor’un insan bilincini kaybetmemesidir. Bedeni değişmiş olsa da hâlâ ailesini düşünür, onların yükünü hafifletmek ister ve suçluluk hisseder. Buna karşılık çevresindeki insanlar giderek daha acımasız hale gelir. Kafka böylece okuyucuya şu rahatsız edici soruyu yöneltir:
Gerçekten “canavar” olan kimdir?
·
29 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.