"Elma" Enis Batur’un edebiyat anlayışını en yoğun biçimde yansıtan eserlerden biridir. Sanat tarihi, felsefe, erotizm, hafıza ve kültürel yabancılaşma üzerine kurulmuş düşünce metni niteliğinde.
Halil Şerif Paşa ile Fransız ressam Gustave Courbet arasında kurulan tarihsel ve estetik bağ, kitabın odak noktası. Kurgu; Courbet’nin dünyaca ünlü ve uzun yıllar sansüre uğramış tablosu L’Origine du Monde etrafında gelişiyor; bedenin sanattaki temsili üzerinden medeniyet, ahlak ve bakış kavramlarını sorgulanıyor.
Kitap, olay örgü kalıbının aksine parçalı anlatım, çağrışım zincirleri, denemeye yaklaşan iç sesler ve kültürel göndermelerle ilerliyor. Bu nedenle "Elma" sürükleyici olaylardan ziyade düşünsel yoğunlukta. “Elma” imgesi yalnızca yasak meyveyi değil; bilgiyi, arzuyu, düşüşü ve insanın kendine yabancılaşmasını temsil eden bir semboldür. Batur’un dili son derece entelektüel, şiirsel ve ağır; okuru pasif takipçi olmaktan çıkarıp, metnin içinde düşünmeye zorluyor. Okura hazır cevaplar vermek yerine sanatın sınırlarını, estetik algının toplumsal baskılarla nasıl şekillendiğini ve modern insanın parçalanmış zihnini hissettiriyor. Özellikle Doğu ile Batı arasındaki kültürel gerilim, Osmanlı elitlerinin Batı sanatına duyduğu hayranlık ve bunun yarattığı kimlik kırılması, kitapta derin bir alt metin. Enis Batur’un anlatım üslubu zaman zaman akademik bir makale ciddiyetine yaklaşırken, bazı bölümlerde şiirsel ve neredeyse düşsel bir tonda. Bu da "Elma"yı kolay okunan bir roman olmaktan çıkarıp, üzerinde düşünülmesi gereken estetik bir deneyime dönüştürüyor.
Türkiye’de postmodern anlatının en özgün örneklerinden biri olmasının yanında; sanatın sansürle, bedenle ve toplumla ilişkisini tartışan cesur bir edebî metindir. Özellikle edebiyat ile resim sanatını aynı düzlemde buluşturabilmesi, kitabın kültürel derinliğini artırırken okurun zihninde uzun süre kalıcı olan yoğun bir atmosfer yaratıyor.
·
182 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.