Bu adam intihar etmeseydi kim bilir daha ne muhteşem biyografiler, denemeler, öyküler ve romanlar çıkacaktı ortaya...
Stefan Zweig'in muhteşem bir öyküsü... Stefan Zweig'in çok kitabını okudum(daha ziyade biyografilerini) ama bu belki de en ünlü öyküsünü okumamıştım daha. Şimdi bitirdim.
Öyküde üç olgu birlikte yer alıyor.
Satranç dünyası, psikoloji ve faşizm.
1) Kitabın isminden de anlaşılacağı üzere satranç oyunu öykünün ana vasıtası. Satranç oyunu ve zihinsel dünya arasındaki ilişkiyi güzel kurgulamış. Bunun yanında Satranç turnuvaları, Satranç şampiyonları, satrancın temel ögeleri de yan soslar.
2) "Stefan Zweig, çok geniş bir psikoloji birikimini uğraşında bütünüyle kullanmış ender yazarlardandır. Onun dünya edebiyannda bir biyografi yazarı olarak kazandığı haklı ünün temelinde de bu özelliği, yani yazarlığının yanı sıra çok usta bir psikolog olması yatar."
Çevirmenin bu sözünde belirttiği gibi Stefan Zweig geniş bir psikoloji birikimine sahiptir. Bunu en çok kullandığı öyküsü de Satranç'tır herhalde:
"Satranç, Zweig'ın biraz önce sözünü ettiğimiz psikolojik birikimini bütünüyle devreye soktuğu bir öyküdür."
Evet Naziler tarafından ilginç yöntemlerle tecrit edilen ve sorgulanan Dr. B. karakterinin sonunda sinir krizine dönüşen ruhsal durumunda psikolojiyi iyi görüyoruz.
3) Bütün dünyayı bir felakete götüren Nazilerin faşist anlayışı: toplama kampları, toplu imhalar, gaz odaları, insan yakılan fırınlar, ilginç işkence yöntemleri ve daha bir çok akıl almaz tutumları milyonlarca hayatı doğrudan veya dolaylı olarak altüst etti.
Öyküde de Dr. B. karekteri üzerinden faşizmin ve işkencenin insan ruhu üzerindeki yıkıcılığı görüyoruz.
"Bu noktadan öykünün şaşırtıcı sonuna kadarki süreç, aynı zamanda faşizmin insan ruhu üzerindeki baskısının ne korkunç sonuçlar verebileceğinin ve bireyin böyle bir baskı altında ne ölçüde parçalanabileceğinin anlamını içerir."
Çevirmenin bu sözü de faşizmin öyküdeki ağırlığını görebilmekteyiz.
Evet 77 sayfada bu kadar şey anlatan ve bu kadar etkileyen bir öykü edebiyatın usta örneklerinden biri olmalı herhalde...
·
34 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
