Bekir Yıldız’ın 1966’da yayımlanan ilk romanı Türkler Almanya’da, Türk edebiyatında göç literatürünün gerçekten öncü ve en samimi eserlerinden biri. Yazarın kendi Almanya deneyiminden (1962-1966) beslenen otobiyografik bir roman olması, kitaba hem belgesel hem de çok içten bir hava katıyor.
Roman, matbaacılık mezunu Yüce Yılmaz’ın (yazarın izdüşümü) Almanya’ya “ekmek parası” için gidişini, Heidelberg’deki fabrika hayatını ve dönüşünü anlatıyor. 1961 Türkiye-Almanya işgücü anlaşmasının hemen ardından başlayan “misafir işçi” dalgasının ilk yıllarında geçiyor hikâye. Tren yolculuğuyla başlayan macera, fabrika bantlarının soğuk disiplini, Alman toplumunda ötekileştirilme, vatan hasreti ve kültürel şokla devam ediyor.
Bekir Yıldız, toplumcu gerçekçi çizgide ama kuru bir propaganda yapmadan yazıyor. İşçilerin arasında kurulan dayanışmayı, Garip Recep gibi okuma-yazma bilmeyen Anadolu insanının uyum çabasını, Osman Baba’nın fedakârlığını, Nihat’ın araba sevdasını çok doğal ve etkileyici betimliyor. Özellikle fabrika sahneleri ve “bant köleliği” tasvirleri oldukça güçlü; insanın makineleşmesini, emeğin sömürülmesini hissettiriyor.
Romanın en çarpıcı yanlarından biri, göç, kimlik ve bellek üçgeninde kurduğu derinlik. Almanya’da “Türk” olarak yabancı, Türkiye’ye döndüğünde ise “Almancı” olarak yarı-yabancı hale gelen insanın ikilemi çok gerçekçi işlenmiş. Kültür karşılaştırmaları (Alman disiplini vs. Türk sıcaklığı) tek taraflı değil; yazar her iki tarafın da olumlu ve olumsuz yönlerini görebiliyor.
Dil olarak yalın, akıcı ve konuşma diline yakın. Uzun betimlemeler ve gözlemler var ama bunlar romanı ağırlaştırmıyor, aksine belge niteliğini güçlendiriyor. Karakterler daha çok “tip” olarak çizilmiş; bireysel derinlikten ziyade toplumsal temsil ön planda. Bu da dönemin toplumcu gerçekçi anlayışıyla uyumlu.
·
22 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.