Alın Terinin ve Hayatta Kalmanın Destanı...Duygu ve Düşünce
Orhan Kemal’in "Ekmek Kavgası"na adım atmak, edebiyatın o süslü, steril ve korunaklı salonlarından çıkıp hayatın en çıplak, en sert ve en gerçek sokaklarına dalmaktır. Bu kitap, sadece bir öykü derlemesi değildir; o, midesiyle vicdanı arasına sıkışmış insanın, ayakta kalma içgüdüsünün ve hayatın o acımasız dişlileri arasında ezilen "küçük adamın" destanıdır. Orhan Kemal bizi fabrikaların tozlu dumanına, çırçır atölyelerinin sıcağına, ekmek kuyruklarının o gergin bekleyişine götürürken; aslında insan onurunun açlıkla imtihanını anlatır.
Okurken burnunuza ter, toz ve taze ekmek kokusunun birbirine karıştığı o ağır koku çalınır. Yazarın dili, anlattığı insanlar gibi dolaysız, kemiksiz ve sahicidir. O, karakterlerini yargılamaz; onların hırsızlığını, öfkesini ya da çaresizliğini anlatırken arkada işleyen o bozuk düzenin fotoğrafını çeker. "Ekmek Kavgası", adının hakkını verircesine her satırında bir didinişi barındırır. Oradaki insanlar için hayat bir estetik kaygı değil, akşam eve götürülecek bir somun ekmeğin kutsal ve bir o kadar da vahşi mücadelesidir. Kemal’in ustalığı, bu karanlık tablonun içine bile o sarsılmaz yaşama sevincini ve insanın insana olan gizli merhametini yerleştirebilmesidir.
Bu öykülerde taşra ve şehir, zengin ve fakir arasındaki o devasa uçurumun yankısını duyarsınız. Ama bu duyulan ses, kuru bir ideolojik bağırış değil, damarlarında kan yürüyen gerçek insanların sesidir. Çukurova’nın güneşinden İstanbul’un arka sokaklarına kadar uzanan bu coğrafyada, Orhan Kemal bize madalyonun öteki yüzünü gösterir. Çöpçülerin, mahkumların, işçilerin ve sokak çocuklarının dünyasına öyle içeriden bakarsınız ki, bir noktadan sonra o kavgadaki yumruk sizin eliniz, o açlık sizin karnınız olur. Yazar, edebiyatı sokağın emrine vermiş ve sokağın o hırçın ama dürüst ruhunu sayfalara hapsetmiştir.
Son öyküyü bitirdiğinizde, içinizde hem bir ağırlık hem de tuhaf bir direnme arzusu kalır. Çünkü Orhan Kemal bize sadece sefaleti anlatmaz; o sefaletin içinden başını kaldıran umudu ve insanın ne pahasına olursa olsun pes etmeyen o inatçı doğasını gösterir. "Ekmek Kavgası", üzerinden yıllar geçse de eskimeyen, çünkü insanın temel hayatta kalma çığlığını temsil eden bir anıttır. Bu kitabı kapatıp başınızı kaldırdığınızda, fırının önündeki sıraya, fabrikadan çıkan işçiye ya da sokaktaki herhangi birine baktığınızda; artık sadece birer suret değil, her biri büyük bir kavganın neferi olan o derin hikayeleri görmeye başlarsınız.
·
24 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.