DEĞİRMEN
(Öykü)
Sabahattin Ali
Sabahattin Ali’nin düşünce, psikoloji ve sanat anlayışına yönelik okuma yolculuğumuza, onun eşsiz hikâyelerini bir araya getiren Değirmen adlı öykü kitabıyla devam ediyoruz.
Bugüne kadar okuduğum hikâyelerin belki de hiçbirinde aşkın ve duygusal bağlılığın bu kadar çarpıcı, içten ve samimi anlatımına tanık olmadım.
Değirmen hikâyesinde yaşananları kısaca şöyle özetleyebiliriz:
Anlatıcı, kırsal bir bölgede misafirdir. Çevrede yaptığı gezintiler sırasında bir su değirmenine uğrar. Orada değirmencinin kızını görür ve içinde tarif edemediği bir duygu uyanır. Daha sonra fark eder ki, bu genç kızın bir kolu yoktur. Ancak bu eksiklik onu rahatsız etmez; aksine kıza karşı hissettiği yakınlığı değiştirmez. Onu görebilmek için çeşitli bahaneler arar, konuşmaya ve duygularına karşılık bulmaya çalışır.
Kız ise hislerini tamamen reddetmez; fakat içinde bulunduğu durumun verdiği gurur ve kırgınlık sebebiyle kendisini geri çeker. Eksik bir uzuvla yaşamayı kabullenmiş olsa da, sevdiği insanın yanında kendisini hep eksik hissedeceğini düşünür. Bu nedenle aşka mesafeli yaklaşır.
Genç adam zamanla bunu anlar. Sevdiği kadının yaşadığı eksiklik duygusunu paylaşmadan ona ulaşamayacağını düşünür. Sonunda korkunç ama bir o kadar da çarpıcı bir karar verir: Kızın kolunu kaybettiği değirmende, kayışın arasına kendi kolunu bilerek kaptırır.
Aşkı uğruna böylesine büyük bir fedakârlığı göze alan başka bir öyküye çok az rastlanır. Elbette şiirlerde ya da romantik anlatılarda insanlar birbirleri için ölümü bile göze aldıklarını söylerler; ancak gerçek hayatta çoğu zaman bencilliklerin ve çıkarların ağır bastığını görürüz. Günümüzde insanların birbirlerini küçük eksiklikler nedeniyle bile kabullenmekte zorlandığı düşünülürse, Sabahattin Ali’nin insan ruhuna ne kadar samimi ve derin bir yerden yaklaştığı daha iyi anlaşılır.
Aslında burada anlatılan şey, halkın hayal dünyasında modern yapaylıklarla kirlenmemiş saf aşk duygusudur. Leyla ile Mecnun’u birbirine bağlayan, Kerem’i Aslı’ya götüren duygu da budur. Bu anlayışta kusurları ya da eksiklikleri görmek değil, sevginin kendisi önemlidir.
Sabahattin Ali’nin halkın duygularını anlamaktaki başarısını ve bu duyguları edebiyata güçlü bir şekilde aktarabilme yeteneğini gösteren son derece etkileyici bir öyküdür.
Kitaptaki diğer öyküler:
* Kurtarılamayan Şaheser
* Kırlangıçlar
* Viyolonsel
* Birdenbire Sönen Kandilin Hikâyesi
* Bir Delikanlının Hikâyesi
* Bir Gemicinin Hikâyesi
* Bir Orman Hikâyesi
* Kazlar
* Bir Firar
* Kanal
* Candarma Bekir
* Sarhoş
Genel olarak kitap, insan ruhunu merkeze alan, sevgi, fedakârlık, yalnızlık ve halk yaşamını derin bir gözlem gücüyle anlatan çok değerli öykülerden oluşuyor. Akıcı dili ve güçlü atmosferiyle bugün de rahatlıkla okunabilecek güzel bir eser.
·
53 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.