Niyazi Berkes'in "İslâmlık, Ulusçuluk, Sosyalizm" adlı eseri, yazarın 1965 yılında Suriye, Mısır, Tunus ve Cezayir gibi ülkelere yaptığı gezi gözlemlerinden hareketle "Arap Sosyalizmi" pratiğini ve Orta Doğu'nun azgelişmişlik dinamiklerini tahlil eden kıymetli bir sosyolojik incelemedir. Kitap, emperyalizmden yeni kurtulmuş Arap coğrafyasındaki ulusal kurtuluş hareketlerinin, kendi bağımsızlık ve kalkınma süreçlerinde din, milliyetçilik ve sosyalizm gibi birbiriyle gerilimli üç ideolojik hattı nasıl sentezlemeye çalıştığını yapısal bir eleştiriyle ele alır. Cemal Abdülnasır'ın Mısır'ı veya Cezayir'in bağımsızlık dönemi deneyimleri üzerinden, sermaye birikimi krizlerini salt "İslami" veya "Arap" karakterli, sınıflar üstü bir sosyalizm arayışıyla aşmanın kuramsal sınırlarını ve çelişkilerini net bir biçimde teşhir eder. Berkes, bölge ülkelerinin kendi tarihsel ve sınıfsal gerçekliklerini Türkiye'nin çağdaşlaşma serüveni ile karşılaştırmalı olarak okuyarak, din ile devlet ilişkilerinin azgelişmiş toplumlardaki ekonomi-politik yansımalarına dair derinlikli gözlemler sunar. Orta Doğu'nun politik tarihini, post-kolonyal ulus-devlet inşalarını ve dönemin popülist anti-emperyalist hareketlerini sınıfsal bir perspektifle inceleyenler için bu eser, 1960'ların siyasal denklemini deşifre eden eşsiz bir tanıklık ve referans metnidir.
·
58 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.