Dino Buzzati anlatmak istediğini başarıyla anlatmış. Dil olarak akıcı, güzel betimlemelerle dolu, konudan sapmadan gerekli olayları anlatıyor.
Drogo’nun önünde uzun ve başarı geçmesini beklediği bir hayatı vardır. Artık terfi edilmiş ve subay olmuştur. İşi artık daha rahat olacak, arkadaşlarıyla vakit geçirebilecek, kadınlarla eğlenebilecektir. Saygıdeğer biri olacaktır ve henüz daha gençtir, geleceği umut doludur. Yine de içinden atamadığı bir kaygı vardır.
Tayin yeri Bastiani Kalesi’ne yola çıkar. Burası dünyadan apayrı bir yer gibidir. Sarı duvarları, vasat surları, soğuk ve cansız bir havası vardır. Kalenin öbür tarafı ise tamamen çöldür: Tatar Çölü. Tatar Çölü yıllarca efsaneleşmiş ve sürekli düşmanın geleceğine olan bir inanç büyümüştür. Oraya gidince tatmin olmaz ve hayal kırıklığı yaşar. Bir an önce gitmek ister oradan. Ancak en erken 4 ay sonra gidebileceğini anlar. Burası hiç hayalindeki gibi değildir. Komutanlarla, teğmenlerle tanışır. Kimse onunla aynı düşünceyi paylaşmaz. Hepsi kaleden nefret etmesine rağmen ona bağlı hale gelmiştir.
YALNIZLIK VE YABANCILAŞMA
Bu kitapta bahsedilmesi gereken önemli bir nokta: yalnızlık. Drogo kalede kaldığı sürece artan bir yalnızlığı vardır. Herkes ona sıcak olmasına karşı ne kadar önemsiz olduğunun farkındadır. Kimse onu merak etmez, hatta annesinin bile etmediğini düşünür. Ne kadar ufak, değersiz olduğunu anlar. Herkes sadece kendine yetmektedir.
Drogo 4 senenin ardından kaleden ayrılınca yeniden şehre döner. Ancak onun için her şey değişmiştir; odasına girince aynı duyguları hissetmez, çevresindekiler aynı gelmez. Artık annesi geceleyin evde yürürken onun adım seslerine uyanmaz. Hoşlandığı kız Maria ile aralarındaki uyum bozulmuştur. Samimiyetsizlik ve soğukluk gelmiştir. Artık hem Drogo hem çevresindekiler farklı insanlardır. Yaşanmışlıklar her şeyi değiştirmiştir. Drogo artık topluma yabancılaşmıştır.
Gençliğinde çevresi kalabalık olsa da, vakit geçireceği kişiler olsa da onu anlayan kimse olmamıştır. Kaledeki insanlardan farklı hayat görüşü vardır, Drogo henüz sistemin uyuşukluğuna teslim olmadığı için olayları daha berrak görebilmektedir. Şehre dönünce ise o hayattan uzaklaşmış, o hayattakiler onu unutmuş. Tamamen farklı bir frekansta yaşıyor. Yıllar içinde terfi edince zaten rütbe gereği yalnız kalıyor. Çünkü astlarla arkadaş olamaz. Fiziksel değil, entelektüel bir yalnızlık, acı verici.
ANLAMSIZLIK VE VAROLUŞ
Bastiani Kalesi'ndeki askerlerin hayatları bir gün düşmanın çıkabileceği ve kahramanlık yapabilecekleri ümidiyle geçer. Kalenin anlamsız konumu ve daha önce hiç düşman olmamasına karşın, bu saçma umut onları bu yolda devam ettirir.
İRADE VE ALIŞKANLIKLAR
Kaleye gelen subaylar ve orada olanlar, hepsi hayatlarının bir döneminde oradan gitmek istemiştir. Bastiani Kalesininden gidip yeni bir hayata atılmayı denemişlerdir. Ancak bu o kadar kolay değildir. Çünkü bıraktıkları dünya aynı değildir. Onları kabul etmeye hazır değillerdir ve her şey değişmiştir, kendileri bile. Bu yüzden bu zorlu değişim yerine her şeyini bildikleri ve rahat oldukları Bastiani Kalesine dönerler. Değişiklik yapma iradesini gösterenleri ise yönetmeliklerle yıldırırlar. Sonuç olarak bu iradeyi çoğu kişi gösteremez, gösteren de karşısında bir kuvvet bulur ve zamanla bu kararlılıklarını yitirirler.
SİSTEM
Başçavuş Tronk, sistem ve yönetmeliklerin vücut bulmuş halidir. O kadar uzun zamandır kalededir ki dış dünya namına hiçbir bağlantısı yoktur. Kalenin asıl amacı yani savunmadan kopmuştur. İnsanlardaki karşılığından kopmuştur. Artık bağlamdan yoksundur. Onun için hayat sadece yönetmeliklerdir. Mantığını sorgulamaz, ne kadar saçma olduğu önemli değildir. O yaşama alışmıştır ve o yönetmeliği uygulayacaktır. Sisteme yenilmiştir ve bir parçası olmuştur.
Kitabın kırılma noktalarında Lazzari’nin vurulma olayı ise bize birçok şey gösteriyor. En önemli beynimizi kullanmamız gerektiği! İnsanlar sisteme güveniyor, üstlerine çok güveniyor; hatta bazıları kendinden bile çok. Peki ya sistem yanlışsa veya üstümüz yetersizse. Sistem mükemmele yakın olsa bile insan sorumluluk olarak sorgulamalı. Yoksa mantığımızı ve insanlığımızı kaybedip saçma işler yapan robotlara döneriz. Kitapta da sadece yönetmeliğe göre parolayı söylemediği için Tronk tarafından vurulma emri veriliyor ve er, arkadaşını sorgulamaksızın vuruyor. Sistemin insanı değiştirdiğinin, hatalı ve eksik olduğunun, saçmalık olduğunun en büyük kanıtı.
Kitabın başlarında bir gece uyurken sürekli su sesi geldiğini fark eder. Bu su sesi hep oradadır. Herkes rahatsız olur ama kimse düzeltmez. Düzeltmeyince de herkes varlığı kabul eder ve alışır. Bence bu olay Bastiani Kalesi'nin insanı nasıl değiştirdiğinin ve insanın yanlış düzen içinde nasıl yozlaştığının göstergesi niteliğindedir.
BİZİ ASIL ÜZEN GERÇEKLEŞMEMİŞ BEKLENTİLERDİR
Bu hayatı asıl üzücü yapan sürekli bir kahramanlık yapma beklentisi ve savaş olacağına dair ümit beslenmesidir. Bu hayat aslında o kadar kötü değildir. Kimilerinin arzu edebileceği, çoğu kişinin ise farkında olmadan yaşadığı bir hayattır. Rutine bağlıdır, acı ve beklenmedik şeyler pek yoktur, can sıkıntısı hakimdir. En azından riskler azdır. Modern dünyada ofis hayatına benzer. Eğer kahramanlık beklentisi olmasaydı, Drogo hayata karşı bir beklentisi olmasa ve olduğu gibi kabul etse hayatı bu kadar trajik olmazdı.
Kitap bu temayla bana modern iş hayatının bir alegorisi gibi geldi. Günümüzde de insanlar kendilerine mutluluğu hak görüyor, kendilerini çok iyi sanıyor ve iyi şeyler hak ettiklerini düşünüyorlar. Sürekli bir şeyler istiyorlar ve elde edince yenilerini istemeye devam ediyorlar. Bu döngünün içinde hapsoluyorlar. Hayatın monotonluğu kabul etmekse herkes için zor bir iş.
Kitabın sonu ise varoluşsal bir trajedi. Hayatının gayesi haline gelmiş, bütün bir ömür beklediği savaş sonunda geliyor. Ancak Drogo savaşamayacak kadar hasta. Kalede anlaşabildiği biri yok ve ihraç ediliyor. Ömrü boyunca beklediğini kaçırıyor. Yalnız ve boşa geçmiş bir ömür. Çünkü kendi gayesini tamamlayamadı. Ömrü boyunca bir hayalin peşinden koştu. Asla mutlu olamadı. Ölüme yakınken bir farkındalık kazansa da bunun anlamı nedir?
·
38 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.