Türk edebiyatında ilk kez böyle bir eser okudum. Bundan dolayı daha çok hissettirdiklerini paylaşmak istiyorum. Çünkü bence bu kitap olay anlatan bir roman değil; alt metni oldukça yoğun, sosyolojik yönü güçlü bir eser. Zaten kitabı okurken de bunu hissediyorsunuz. Karakter açısından çok yoğun, dolu dolu bir kitap. Üslubu aslında sade ve akıcı ama olaylar o kadar hızlı gelişiyor ki insan okurken sürekli bir koşturmacanın içine giriyor. Sanki karakterlerle birlikte oradan oraya sürükleniyor ve yorgun düşüyor gibi hissediyorsunuz.Bu yüzden de bana göre bu kitap ara verilerek okunacak bir kitap değil. Ara verildiğinde karakterlerin bağlantıları, olayların etkileri ve o akış hissi kopabilir.Bu da kitabın anlaşılmasını biraz zorlaştırabilir.
Kitap yaklaşık yüz yıllık bir tarih anlatırken aslında Türk toplumunun sosyolojik yapısını da gözler önüne seriyor. Ruh ve sinir hastalıkları hastanesindeki insanlar toplum tarafından “deli” olarak görülse de yazar bize şunu gösteriyor: okumuş, belli yerlere gelmiş, toplumda normal kabul edilen insanların da kendi içlerinde kırılganlıkları, zayıflıkları ve kopuklukları var. Zaten kitabın en güçlü taraflarından biri de akıllı ile deli arasındaki çizgiyi sorgulatması.
Ben hastanenin denize cephesinin olmamasını da bilinçli bir metafor olarak düşündüm. Bir yerde okumuştum; denize dönük cepheler açıklığı, gelişimi, vizyonu ve ufku simgelermiş. Buradaki hastanenin denize açılmaması ise bana göre kapalılığı, dar görüşlülüğü ve belli bir sistemin dışına çıkamamayı temsil ediyor. Kitabın genelindeki sıkışmışlık hissiyle de çok uyumlu bir detay olmuş.
Kitapta aslında karakterlerin kim olduğundan çok birbirlerinin hayatlarına nasıl etki ettikleri önemliydi bence. Her karakterin bir şekilde hastaneyle ya da oradaki biriyle bağlantısı var. Ama asıl mesele bu bağlantıların insanlar üzerinde yarattığı kelebek etkisi. İnsan bazen söylediği bir sözün ya da yaptığı küçücük bir davranışın başka insanların hayatında nasıl büyük sonuçlara yol açacağını bilmiyor. Kitap bunu çok güzel göstermiş.
Başhekim karakteri üzerinden de ayrı bir mesaj verildiğini düşünüyorum. Toplumu yöneten ya da belli sorumlulukları olan insanların kendi görevlerinden uzaklaşıp başka şeylere odaklandığında bunun toplumda nasıl kırılmalara yol açabileceğini gösteriyor. İnsanlar gerçekten üstüne düşeni yapsa belki çok daha sağlıklı bireyler ve toplum ortaya çıkacak ama kitap tam tersine insanların kendi karmaşaları içinde bunu kaybettiğini gösteriyor.
Negatif olarak söyleyebileceğim nokta ise kitabın yer yer bir kısır döngüye girmesi oldu. Özellikle aldatma, ölüm ve kadın-erkek ilişkileri üzerinden sürekli dönmesi bana biraz sınırlı geldi. Çünkü insan sadece bu ilişkilerden ibaret değil; hayatın başka problemleri, başka çıkmazları da var. Yazar bunu bilinçli yapmış olabilir ama yine de biraz daha farklı insan meseleleri görmek isterdim.
Bazı okurlar kitabı bitirdiğinde “Bu kitap bana ne kattı?” diye düşünebilir. Çünkü kitap ilk bakışta karmaşık, yorucu ve yoğun bir karakter kalabalığı gibi görünebilir.Yüzeysel bakıldığında sadece bir karmaşa görülebilir ama derinine inildiğinde insan psikolojisi, toplum yapısı ve insanların birbirlerinin hayatlarına etkisi üzerine çok güçlü şeyler söylüyor.
Ben kendi adıma bu kitabı bir yazım başarısı olarak görüyorum. Türk edebiyatında bu tarzda okuduğum ilk kitap oldu ve bu yüzden bende ayrı bir etki bıraktı. Her kitap insana büyük dersler vermek zorunda değil sonuçta. Bazen farklı bir anlatım biçimi, farklı bir bakış açısı bile kitapla bağ kurmaya yetiyor. Bu kitap da bende tam olarak böyle bir etki bıraktı.
·
41 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.