Puan vermedi·416 syf.····Okunma: 25 Mayıs 2026 00:00 Bunca zaman beklettiğime çok pişman olduğum #GünOlurAsraBedel tam olarak ismiyle müsemma bir eser.
Kadim dostu Kazangap' ın vefatı üzerine, Boranlılı Yedigey' in arkadaşına yaraşır bir cenaze töreni yapmak istemesi ve ata mezarlığına doğru yola düşmesiyle başlıyor. İşte bu bir günlük sürede bir asırlık koca bir ömür gözlerimizin önünden akıp gidiyor. (Yu Hua' nın Yaşamak kitabını hatırlattı.) 427 sayfalık bu ömür seyrinde o kadar çok yaşanmışlık, alakasız gibi görünen ama aynı şeyi anlatan , ilmek ilmek dokunmuş öyle vurucu detaylar var ki yazara hayran kalmamak elde değil.
Literatüre Aytmatov tarafından kazandırılan 'mankurt' kavramıyla bu kitapta tanışıyoruz. Bu kelime sözlükte “ulusal kimlikten uzaklaşan, içinde bulunduğu topluma yabancılaşan” anlamına geliyor. Hikayenin bir bölümünde , Nayman Ana efsanesinde ,kafalarına deve derisi kapatıp güneş altında çıldırana kadar bekletilen, anasını atasını tanımayacak hale gelen kölelerden bahsediliyor. Ancak yazar bu mankurtlaşmanın sadece efsanede kalmadığını, kendi yaşadığı dönemde de devam ettiğini çok güzel örneklendirmiş.
Hikayenin 1950'ler Sovyetler Birliği savaş döneminde geçmesi ve savaşın ve rejimin halk üzerindeki yansıması da çok başarılı işlenmiş. Savaşta yitip giden ya da esir düşen ama kurtulduğuna sevinemeyen erkekler, yoklukta ailelerini ayakta tutmaya çalışan kadınlar, tarihinden ve değerlerinden uzaklaştırılan, düşüncelerine zincir vurulan gençler...
Ve kitabı diğer dönem kitaplarından ayıran, bir diğer konu: Bilim kurgu unsurları. Hikayeye dahil edilen uzay araştırmaları ve yeni bir gezegenin keşfi, bu keşifle ilgili üst düzey karar mercilerinin eylemleri ve kararları çok ironikti. Hikayenin bu boyutunda da insanlık tarihi adına oldukça düşündürücü detaylar vardı.
Yazın kavurucu sıcaklığını, kışın dondurucu soğuğunu iliklerime kadar hissettiğim; her bir karakterle ayrı bağ kurduğum, çokça anlamlar çıkardığım bir okumaydı. Deve Karanar ile ilgili bile konuşacak o kadar çok şey var ki...
Kitapta en hüzünlü kısımlardan biri Abutalib 'in ailesinin hikâyesiydi. Yazar bu kitapta anlatamadığı detayları #cengizhanaküsenbulut ' ta kaleme almış. Onu da mutlaka okuyacağım.
#lezzetli1kitap