“ŞAH” eser
“ŞAH” ESER!!! Şunu söyleyebilirim ki başucu kitaplarımdan artık. Öyle olay örgüsüne boğulmuş bir eser değil, düşünsel olarak ilerliyor. Musil’in felsefeci olmasından kaynaklı, romanın yanında bir de felsefe metni okuyor gibi hissediyor insan. Zamanının çoğu yazarı gibi Musil de Nietzsche’den etkilenmiş fazlasıyla. Eseri okumadan önce Nietzsche’nin felsefesinin kısaca da olsa araştırılması iyi olur diye düşünüyorum.
1. Dünya Savaşı zamanlarında Avrupa’da yaşanan “bireydeki ve toplumdaki değişim”i açıkça görüyoruz. Her konuda eskiyle çatışan, yeni zamanda da tam olarak ne yapacağını bilemeyen birinin içsel konuşmalarına; kendini ve çevresini sorgulayışına tanıklık ediyoruz. “Tinsel” olarak dönüşen bir kitle var. Estetik anlayıştan, ahlak sorgulamasına, dindeki dalgalanmalara…hayatın dinamiklerinin Ulrich üzerinden zihinde nasıl dönüştüğünü görüyoruz.
Bazen bir sayfa günlerce kafamda döndü. Musil bence bunun için yazmış eseri.Bazen bir cümleyle kitaptan bağımsız kendimle ilgili-düşüncelerimle ilgili değil sadece- ruhumla da ilgili içime dönmeyi öğrendim bu eserle. Bildiğimi sanırdım oysa…Ulrich unutulmaz bir karakter. Bu temada okuduğum eserler içinde modern insanın çözülüşünün en girift örneği oldu. Moosbrugger ile irade ve özgürlüğe bakışı, Walter ile sanatı irdeleyişi, kadın karakterleri çözümlemedeki başarısı…Altını çizdiğim yerleri düşünüyorum, ilk defa bir kitabı bu kadar karaladım sanırım. İkinci okuyuşumda da kaçırdığım yerleri çizebilirim Eserle ilgili söyleyecek çok şey var. Her karakter üzerinde saatlerce konuşulur. Ayrıca Musil’in kurguyu yaratırkenki tekniği ve dili kullanma biçimi ayrı bir inceleme konusu olacak kadar uzun. Artık okuyan arkadaşlarla kritiğini yaparız. Bu muhteşem şaheseri okuyacaklara iyi düşünmeler ve yerinde sorgulamalar diliyorum. Musil’in niteliksiz adam sorgusuyla noktayı koymak istedim: “İnsanın olanaklarına, planlarına ve duygularına önce önyargılar, görenekler, güçlükler ve her türden kısıtlamalarla, tıpkı bir delinin sırtına deli gömleğinin geçirilmesi gibi, sınırlar konulması gerekir, belki ancak bundan sonradır ki insanın ortaya koyabilecekleri kök salabilir, değer ve süreklilik kazanabilir.” (Cilt:1 sayfa:93)
·
217 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.