Niteliksiz Adam 1

9,0/10  (10 Oy) · 
19 okunma  · 
11 beğeni  · 
1.529 gösterim
Avusturyalı yazar Robert Musil'in (1880 - 1942) Niteliksiz Adam başlıklı dev romanı, günümüzde modernizmin roman alanındaki birkaç başyapıtından biri sayılmaktadır.

Kafka, Joyce ve Harmann Broch'la birlikte yirminci yüzyıl romanının kurucuları arasında yer alan Musil, 1921 yılından başlayarak ölünceye kadar Niteliksiz Adam üzerinde çalıştı. Romanın ilk iki kitabı 1930'da, üçüncü kitabı ise 1933'te yayımlandı. Tamamlanmadan kalan dördüncü ve son bölümün yayımlanması ise ancak aradan neredeyse yirmi yıla yakın bir süre geçtikten sonra gerçekleşebildi.

Niteliksiz Adam, gerçek anlamda bir çağ ve geçiş dönemi romanıdır. Yazar tarafından "İmpkralya" diye adlandırılan, gerçekte 19. yüzyılın sonunda ve 20. yüzyılın başında artık çöküş sürecine girmiş olan Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nu simgeleyen bir ülkede Musil, modernizm sürecindeki bir toplumun ve bireyin tüm çalkantılarını sergilemeyi amaçlar.

Bu çalkantılar, romanın başkişisi, yani "niteliksiz adam" olan Ulrich'in kimliği aracılığıyla sergilenir. Ulrich, bir ayağıyla eski'de, öteki ayağıyla yeni'de durmaktadır. Bütün sorun, onun bu geçiş konumunun doğal sonucu olan çelişkilerin üstesinden gelip gelemeyeceği sorusunda odaklanır.

Bu roman üzerine çok önemli bir inceleme kaleme alan Virgil Newmoianu'ya göre Niteliksiz Adam, dikkatli bir okura yalnızca bir geçiş dönemini değil, fakat yakın geleceği de çok çarpıcı biçimde sergileyen başyapıtlardan biridir.
  • Baskı Tarihi:
    Temmuz 2000
  • Sayfa Sayısı:
    552
  • ISBN:
    9789753639156
  • Orijinal Adı:
    Der Mann Ohne Eigenschaften
  • Çeviri:
    Ahmet Cemal
  • Yayınevi:
    Yapı Kredi Yayınları
  • Kitabın Türü:
Eyüp Tatar 
 23 Haz 09:46 · Kitabı okudu

Yazarlar, çok çeşitli şekillerde yazmalarına rağmen, genelde, eserlerinin yazma süreci iki türlü olur: 1- Tüm hikayeyi-kurguyu bir defada, hızlıca, kesintisiz yazmak ve sonradan bu taslağı sayısız kez düzenlemek. 2- Yazma konusunda cömert olmayıp, alabildiğine cimri davranmak, gün içinde sadece birkaç cümleden birkaç paragrafa kadar değişen aralıklarla yazmak, ama kesinlikle birkaç sayfayı aşmamak..

Robert Musil, işte bu ikinci kategoriye giren yazarlardan. Ne var ki, o, her gün az miktarda yazma cimriliğini öyle bir boyuta taşır ki, yazma eylemini kendisi için neredeyse imkansız kılar. Bitip tükenmeden değiştirilen cümleler, her yeni eklenen cümleyle öncekinin uyumunu gözetmek, yazıyı neredeyse matematiksel bir açıdan ele almak.. Bunu kendisi de dile getirmiştir: Yazmak, bir çeşit formülle, matematiksel kesinliklere göre, bir bilim insanı titizliğiyle yazılmalı. Fakat buradan, Musil'in akademik ve kuru bir dil ile yazdığı anlaşılmasın. O, yazarken yüzlerce farklı versiyonu göz önünde bulundurarak, bu cümlelerin kendi arasındaki uyumuna sadece estetik ve kurgusal bir uyum olarak değil, neredeyse uzamsal-mantıksal bir uyum olarak da bakmıştır. Kelimelerin anlamı ile değil, fonetiği ile de ilgilenir bu anlamda.

Niteliksiz Adam, yazarın yazmak için tüm ömrünü, açlık ve sefalete rağmen adadığı, çok çetin ve okunması güç bir eserdir. Okunmasının güçlüğü, elbette okurundan metne eğilmek için kendisini yormasını, ter dökmesini, anlamaya uğraşmasını beklemekten değil sadece, aynı zamanda yazarın tüm yazma süreci boyunca, yukarıda da anlattığım bilimsel bir roman düşüncesini romana uygulamasındandır.

Roman, Avusturya-Macaristan İmparatorluğunun ve genel olarak imparatorlukların çöktüğü, modernizmi yaşayan bir toplumun ve bireyin ruhsal çalkantılarını merkeze alarak işler. Bu hayali (İmparatorluk ve Krallık kelimelerinden türetilen) İmkralya'da, gülünç durumdaki burjuva sınıfı ve bu sınıfa tümüyle karşı bir adam çıkar karşımıza: Ulrich. Nam-ı diğer niteliksiz adam..

Bu roman, geliştirdiği yepyeni tekniklerle, edebiyat alanında kendinden sonraki romanları büyük ölçüde etkilemekle kalmamış, tüm yirminci asrın en büyük edebiyat olaylarından biri olarak görülmüştür. Bu açıdan bir başyapıttır. Tabi her başyapıt gibi çetin ceviz olan, kendini zor ele veren üst düzey metinlerle örülü bir başyapıt.

Çevirisi Ahmet Cemal'e ait. Musil otuz kırk yılını bu romana verir de, çevirisi için çevirmen en az bir on yılını vermez mi.. Verir.. Vermiştir. Romanın kendisi dört cilttir. Bizde ise üç cilt şeklinde basılması düşünülmüş olup, şimdilik sadece ilk iki cilt raflarda boy göstermiştir.

Her sıkı okurun ve edebiyat düşkününün kitaplığında ve zihninde mutlaka yer etmesi gereken bir eser. Bu kitap yerine okunacak beş on orta düzey metinden çok daha fazlasını tek başına verebilecek bir kitap.

Kitabın nasıl bir teknik kullandığının, betimlemelerin nasıl bilimsel ve teknik bir düzeye taşındığının anlaşılması için giriş paragrafını buraya yazıyorum:

"Atlantiğin üzerinde barometrik bir minimum vardı; bu minimum doğuya, Rusya üzerinde biriken bir maksimuma doğru yol aldı ve kuzeyden dolanıp bu maksimumdan kaçınmak gibi bir eğilim sergilemedi. İzotermler ve izoterler de kendilerine düşeni yaptılar. Hava sıcaklığı, ortalama yıllık sıcaklıkla, yani en soğuk ve en sıcak ayların dereceleriyle ve aylık düzensiz hava sıcaklığı dalgalanmalarıyla doğru orantılıydı. Güneşin ve ayın doğuş ve batışları, aydaki, Venüs'teki, Satürn'ün halelerindeki ışık değişimleri ve daha pek çok önemli olay, astronomik yıllıklardaki ön belirlemelere uygundu. Havadaki su buharı en yüksek yoğunluk noktasındaydı, nem derecesiyse düşüktü. Biraz eski moda olmakla birlikte, gerçek durumu oldukça iyi dile getiren bir cümleyle söylemek gerekirse; 1913 yılının güzel bir Ağustos günüydü."

Aslı Akın 
09 May 12:02 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

1.dunya savaşı öncesi Avusturya Macaristan İmparatorluğu kitaptaki adıyla imperialya adlı ülkede yaşananlar anlatılıyor roman kahramanı Ulrich bir burjuva ailesine mensup nitelikli bir adamın oglu

Kitaptan 67 Alıntı

sezen 
05 Haz 23:34 · Kitabı okuyor

"Sorun, çok fazla akla ve çok az ruha sahip olmamız değil, fakat ruha ilişkin konularda aklımızı çok az kullanmamızda."

Niteliksiz Adam 1, Robert Musil (Sayfa 36)Niteliksiz Adam 1, Robert Musil (Sayfa 36)

Hakiki insan, sadece eylemde bulunan insandır - içimizde bunun dışında bulunan, asla "hakiki" diye bilinemez, asla yeterince belirgin biçimde algılanamaz. "

Niteliksiz Adam 1, Robert Musil (Sayfa 65 - YKY - Önsöz)Niteliksiz Adam 1, Robert Musil (Sayfa 65 - YKY - Önsöz)

Her şey değişebilir, bir bütünün, sayısız bir bütünün parçasıdır ve bu bütün de muhtemelen onun hiç tanımadığı bir üsbütüne aittir.

Niteliksiz Adam 1, Robert Musil (Sayfa 67 - YKY - Önsöz)Niteliksiz Adam 1, Robert Musil (Sayfa 67 - YKY - Önsöz)
sezen 
07 Haz 23:35 · Kitabı okuyor

Şimdi insan kendine doğal olarak şunu soracaktır: Dünyada her şey bu kadar ters mi işliyor ki, ortaya hep düzeltmek zorunluluğu çıksın? Ama dünyanın kendisi çok zaman önce buna iki yanıt vermişti. Çünkü dünya varolduğundan bu yana insanların çoğu gençliklerinde düzeltmekten yana çıkmışlardır. Yaşlıların var olana bağlı kalmalarını ve beyinleri yerine bir parça etten başka bir şey olmayan yürekleriyle düşünmelerini gülünç buldular. Bu genç insanlar yaşlıların ahlaki açıdan sergiledikleri aptallığın aynı zamanda ,tıpkı normal entelektüel aptallık gibi, yeni bağlantılar kurabilme yeteneğinin eksikliği anlamına geldiğinin ayırdına vardılar; onların kendileri açısından doğal saydıkları ahlak edimin, kahramanlığın ve değişimin ahlakıydı. Yine de eylemde bulunabilecekleri yıllara adım atar atmaz bunları unuttular, ve hatırlamak istemediler. Bu nedenden ötürü matematiği veya doğabilimi bir meslek sayan çoğu kişi, bir bilimi Ulrich'inkine benzer nedenlerle seçmeye bir tür kötüye kullanma gözüyle bakacaklardır.

Niteliksiz Adam 1, Robert Musil (Sayfa 121 - YKY)Niteliksiz Adam 1, Robert Musil (Sayfa 121 - YKY)
sezen 
05 Haz 23:21 · Kitabı okuyor

Yozlaşmanın Sorunları
Çökmekte olan bir toplumda yaşayan yazar, bu çöküşü betimlemekten kendini alamaz. En kötüsü ise yazarın kendini ve okuru tedirgin edici olgular konusunda tartışmaya kalkışması, pisliği altınla kaplaması ve dünyanın çoktandır çığırından çıkmış olmasına karşın sanki bu dünyada her şey çok iyi gidiyormuş gibi yapmasıdır; boş sözler ve yalan edebiyatın ölümcül günahıdır.

Niteliksiz Adam 1, Robert Musil (Sayfa 27 - önsöz- Ernst Fischer)Niteliksiz Adam 1, Robert Musil (Sayfa 27 - önsöz- Ernst Fischer)
sezen 
05 Haz 23:40 · Kitabı okuyor

Toplumcu bir dünya görüşüne geçiş
Musil için burjuva sınıfının dosyası kapanmıştı. İşçi sınıfı ise ona yabancı kaldı. Eski dünyaya karşı derin bir muhalefet duyan, yeni bir dünyaya sezgilerle yönelen, ama programa bağlanan her şeye, her türlü ideolojik sisteme kuşkuyla bakan Musil, yaradılışında ve yaratısında bugün kapitalist dünyada yaşayan çok sayıda insan ve özellikle aydın için karakteristik olanı önceledi. Yaşadıkları dünyayla asla uzlaşmayan bu insanlar, oluşmakta olan dünyadan, geçiş döneminin acılarında ürküp geri çekilmektedirler.Böyle bir tutum içinde nihilizm tehlikesini barındırır.

Niteliksiz Adam 1, Robert Musil (Sayfa 39 - önsöz- Ernst Fischer)Niteliksiz Adam 1, Robert Musil (Sayfa 39 - önsöz- Ernst Fischer)
missprufrock 
28 Haz 2015 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

Modern insan klinikte doğuyor ve klinikte ölüyordu: O halde aynı zamanda bir klinikte yaşamalıydı! - Bu istemi daha kısa süre önce ünlü bir yapı sanatçısı ortaya atmıştı, iç düzenleme alanında reform yapan bir başkası ise, insanın insana birlikte yaşayarak
güvenmeyi öğrenmek zorunda olduğu ve kendini dıştan ayırarak kapanma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle konutlarda sürmeli duvarlar istemişti. O sıralarda tam da yeni bir çağ başlamıştı (aslında her an bir yenisi başlar), ve yeni bir çağ yeni bir üslubu gereksinirdi.

Niteliksiz Adam 1, Robert MusilNiteliksiz Adam 1, Robert Musil
elif öztürk 
20 Nis 07:33 · Kitabı okudu · Puan vermedi

" Ne yazık ki, alışılmadık sayıda insan gönümüzde yine alışılmadık sayıda insana düşmanlık duymaktadır. İnsanın kendi çevresi dışında yaşayan insanlara karşı alabildiğine bir güvensizlik beslemesi, yani bir Germenin bir Yahudiyi değil, fakat bir futbolcunun da bir piyanisti anlaşılmaz ve değersiz bir yaratık yerine koyması, kültürün temel özelliklerinden biridir."

Niteliksiz Adam 1, Robert MusilNiteliksiz Adam 1, Robert Musil

Kitapla ilgili 1 Haber

Klasikleri okurken
Klasikleri okurken Okuduğumuz bir klasiği, bugüne dek bize verilmiş okuma biçimlerinin dışına çıkıp nesnelliğimizi koruyabileceğimiz bir uzaklığa koyduktan sonra kendi öznelliğimizle devreyi bağlayarak okumak. Yapılacak olan bu.