Herman Melville’in Redburn romanını okurken, bunun yalnızca bir deniz macerası olmadığını çok erken fark ettim. İlk bakışta genç bir denizcinin yolculuğunu anlatıyor gibi görünse de, aslında bir büyüme, hayal kırıklığı ve gerçeklerle yüzleşme hikâyesi.
Benim için romanın en güçlü yanı, Wellingborough Redburn karakterinin geçirdiği dönüşümdü. Romanın başındaki Redburn ile sonundaki Redburn aynı kişi değil. Yolculuğa çıkarken dünyaya daha romantik ve daha saf bir gözle bakıyor. Deniz hayatını, uzak şehirleri ve macerayı hayal ediyor. Ancak yaşadıkları onu yavaş yavaş gerçek dünyanın sertliğiyle tanıştırıyor. Bu değişim bana oldukça doğal ve inandırıcı geldi.
Özellikle Liverpool bölümleri beni etkiledi. Redburn’ün çocukluğundan kalan anılarla kurduğu hayallerin, gerçek şehirle karşılaştığında parçalanmasını okumak oldukça çarpıcıydı. Bir zamanlar zihninde büyüttüğü yerlerin gerçekte çok farklı olması, bana insanların bazen geçmişe ve anılara gereğinden fazla anlam yüklediğini düşündürdü.
Kitapta dikkatimi çeken bir diğer nokta da Melville’in yoksulluk ve sınıf farklarını anlatış biçimiydi. Özellikle liman çevresindeki insanlar, göçmenler ve sefalet içindeki aileler yalnızca arka plan olarak kullanılmıyor. Redburn’ün gözünden onların hayatlarını da görüyoruz. Bu yüzden roman sadece bir gemi hikâyesi olmaktan çıkıp dönemin toplumuna dair güçlü gözlemler içeren bir metne dönüşüyor.
Kendi adıma romanda en çok sevdiğim şey, Redburn’ün kusursuz bir kahraman olmamasıydı. Zaman zaman hata yapıyor, yanılıyor, fazla hayal kuruyor ve bazı şeyleri geç anlıyor. Ama tam da bu yüzden gerçek geliyor. Onun yaşadığı deneyimlerde gençliğin saflığını ve hayatın kaçınılmaz öğreticiliğini görmek mümkün.
Melville’in daha çok Moby Dick ile tanınması nedeniyle Redburn bazen gölgede kalıyor. Ancak bu romanı okuduktan sonra, Melville’in yalnızca büyük semboller ve destansı anlatılar kuran bir yazar olmadığını, aynı zamanda insanın olgunlaşma sürecini de son derece başarılı anlatabildiğini düşündüm.
Kitabı bitirdiğimde aklımda kalan şey deniz yolculuğundan çok Redburn’ün kaybettiği yanılsamalar oldu. Çünkü bana göre romanın asıl konusu okyanus değil; insanın büyürken dünyayı yeniden tanımak zorunda kalması. Bu yüzden Redburn, benim için bir macera romanından çok, gençlik hayallerinin gerçek hayatla karşılaşmasının hüzünlü ve samimi hikâyesi oldu.
·
30 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.