"Mezar taşları hali vakti yerinde onların mezarlarını işaret eden birer eserdir. Fukara ölüsü için mezar taşı birkaç ay devam eden bir çıkıntı ve sonra çiğnenerek yola kaybolmuş düz bir topraktan başka bir şey değildir. Mezarlıklardaki o topraklar ki içine giren vücut ile bir çıkıntı oluşturur ve sonra vücut toprağın kemirici unsurları tarafından öğütüldükçe bu çıkıntı çökmeye başlar ve yaşayanların ayakları tarafından bu çöküntü, basıla basıla dümdüz olurdu."
Mahalle kelimesi bizlerde genellikle çocukluğumuzda iz bırakan o eski mahallelerinin sıcaklığını, dayanışmasını ve sevecenliğini çağrıştırır. Ancak Salahaddin Enis, bu nostaljik illüzyonu ilk sayfalardan itibaren yıkmış. Onun sunduğu mahalle; Birinci Dünya Savaşı ve Mütareke döneminin getirdiği yoksulluğun, ahlaki çöküntünün, güvensizliğin ve hayatta kalma mücadelesinin vurduğu bir bataklığı tarif ediyor. Yazar, toplumun en alt tabakasındaki insanları adeta bir laboratuvardaki denekler gibi titizlikle incelemiş.
Romanın merkezinde yer alan Rüştü, savaşta on sekiz yerinden yara almış, gazi olarak İstanbul’a dönmüş bir asker. Tek amacı, geride bıraktığı karısına ve hiç görmediği oğluna kavuşmak. Ancak döndüğünde Cihangir’deki evinin yandığını, ailesinin kaybolduğunu öğrenir.
Aç ve açıkta kalan Rüştü, tesadüfen bir mahalleye bekçi olur. Roman, Rüştü’nün gece yarısı sokakları arşınlarken hem kendi ailesinin izini sürmesini hem de o evlerin kapalı kapıları ardındaki çürümeye şahitlik etmesini konu alıyor.
Mahalle, savaştan fiziksel ve ruhsal olarak paramparça dönen bir adamın çaresizliğini anlatırken, arka planda koskoca bir imparatorluğun başkentindeki toplumsal çöküşü de belgeliyor. Eğer insan doğasının karanlık yönleriyle yüzleşmekten çekinmeyen, toplumsal gerçekçi ve natüralist klasikleri seviyorsanız, Mahalle kesinlikle okumanız gereken çok güçlü bir dönem romanı.
İyi okumalar.
·
38 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.