Öğrenilmiş Çaresizlik, okurken insanı sadece psikolojik bir kavramla değil, kendi geçmişiyle de yüzleştiren kitaplardan biri oldu benim için. Funda Özsoy Erdoğan’ın anlatımı oldukça sade ama bir o kadar da düşündürücüydü. Kitabı okurken sürekli “Demek ki bazı davranışlarımızın kökeni gerçekten çocukluğa dayanıyormuş” diye düşündüm. Çünkü insan fark etmese bile çocukken hissettiği değersizlik, korku, baskı ya da güvensizlik yetişkinlikte aldığı kararlara kadar etki ediyor.
Kitabın en sevdiğim yanı, konuyu akademik ve sıkıcı bir dille anlatmak yerine günlük hayatın içinden örneklerle açıklaması oldu. Bu yüzden okurken kendimden ya da çevremdeki insanlardan parçalar görmek hiç zor olmadı. Özellikle sürekli başarısız olacağını düşünen, hakkını aramayan, ses çıkaramayan insanların aslında zamanla buna şartlandığını anlatan bölümler çok etkileyiciydi. Çünkü bazen insanlar tembel ya da isteksiz olduğu için değil, yıllarca “nasıl olsa değişmez” düşüncesiyle yaşadığı için mücadele etmeyi bırakıyor.
Kitap boyunca en çok dikkatimi çeken şeylerden biri de çocuklukta hissedilen güven duygusunun ne kadar önemli olduğuydu. Sevildiğini bilen, hata yaptığında aşağılanmayan, fikri önemsenen bir çocukla; sürekli eleştirilen ya da korkutularak büyütülen bir çocuğun hayata bakışı gerçekten aynı olmuyor. Yazar bunu öyle güzel anlatmış ki bazı satırlarda durup düşünmek zorunda kaldım. İnsan bazen kendi hayatındaki kırılma noktalarını daha net görüyor.
Ayrıca kitap sadece sorunları anlatıp bırakmıyor. Farkındalık oluştururken aynı zamanda değişimin mümkün olduğunu da hissettiriyor. Bu yönünü çok sevdim. Çünkü psikoloji kitaplarının bazıları insanı daha da karamsarlaştırabiliyor ama bu kitapta daha çok “kendini tanı, neden böyle hissettiğini anla ve buradan çıkabilirsin” mesajı vardı.
Altını çizmelik çok fazla cümle vardı. Özellikle insanın kendi değerini başkalarının onayına bağlamasının nasıl oluştuğunu anlatan bölümler beni oldukça etkiledi. Bazen yıllardır normal sandığımız davranışların aslında öğrenilmiş savunma mekanizmaları olduğunu görmek insanı şaşırtıyor.
Kısacası kişisel gelişim ya da psikoloji türünü sevenlerin rahatlıkla okuyabileceği, akıcı ve düşündürücü bir kitaptı. Kendinizi, geçmişinizi ve bugün verdiğiniz tepkileri sorgulatan bir yanı var. Bitirdiğimde geriye dönüp kendi hayatıma daha farklı gözle baktığımı hissettim. Özellikle “neden bazı insanlar mücadele etmeyi erken bırakıyor?” sorusunu merak eden herkesin bir şans vermesi gereken bir kitap bence.