Korkacak bir şey yok.Alıntı
“Babam bahçıvandı. Şimdi bir bahçe.”
Daha ilk cümleden insanın içine yerleşen bir kitap bu. Çünkü o cümlede yalnızca ölüm yok; toprağa dönüş, doğanın döngüsü, insanın faniliği ve geride bıraktığı iz var. Bir insanın “bahçeye” dönüşmesi… hem korkunç hem de garip bir şekilde huzurlu.
Georgi Gospodinov ölüm üzerine yazıyor ama bunu yalnızca kayıp üzerinden yapmıyor. Toprakla, mevsimlerle, hafızayla ve zamanla birlikte düşünüyor ölümü. Bahçe burada doğumun da çürümenin de aynı yerde gerçekleştiği büyük bir döngü.
Kitabın merkezinde bir babanın yavaş yavaş kayboluşu var. Ama aslında anlatılan şey, bir insanın ölümünden çok daha büyük. Çünkü baba ölürken yalnızca bir kişi eksilmiyor; onunla birlikte bir nesil, bir dil, bir alışkanlıklar bütünü de yavaş yavaş siliniyor. Gospodinov bu yüzden yalnızca kendi babasını anlatmıyor; ölümün gölgesinde bütün bir kuşağın hafızasını taşıyor. Ve bunu öyle büyük cümlelerle değil, küçük detaylarla yapıyor. Günlük hayatın içinden gelen küçücük anlarla… İşte bu yüzden kitap insanı daha derinden vuruyor. Çünkü okurken anlatılan şey yabancı gelmiyor. Özellikle Balkan coğrafyasına yakın olan bizler için hiç yabancı gelmiyor. O yorgunluk, o geçim derdi, o eski evler, aile içindeki sessiz sevgiler, siyasi kırılmalar, geçmişin insanın omzuna bıraktığı ağırlık… Her şey çok tanıdık.
Kitap aynı zamanda fark ettirmeden tarih ve siyaset de anlatıyor. Ama bunu bir ders verir gibi yapmıyor. Daha çok, insanların hayatlarının içine sinmiş bir gerçeklik gibi hissettiriyor. Çünkü bazı coğrafyalarda tarih hiçbir zaman tamamen geçmişte kalmıyor; insanların konuşmasında, susmasında, korkularında yaşamaya devam ediyor.
Gospodinov’un dili ise inanılmaz. Bir cümlede insanı gülümsetip hemen ardından boğazına sert bir düğüm bırakabiliyor. Kitap boyunca ölüm bazen trajik, bazen ironik, bazen de neredeyse sıradan bir şey gibi duruyor.
Ölüm hayatın karşısında duran bir şey değil; hayatın içine karışmış bir gerçeklik ve en sonunda insan, sevdiği kişiyi değil; onsuz kalan kendini taşımayı öğreniyor. Yani toprak yalnızca ölüleri almaz; anılarını, seslerini ve bir neslin yorgunluğunu da saklar. Belki de bu yüzden kitabın en ağır cümlesi -aynı zamanda en sadesi- bahçıvana aitti.
“Korkacak bir şey yok.”
Georgi Gospodinov ölüm üzerine yazıyor ama bunu yalnızca kayıp üzerinden yapmıyor. Toprakla, mevsimlerle, hafızayla ve zamanla birlikte düşünüyor ölümü. Bahçe burada doğumun da çürümenin de aynı yerde gerçekleştiği büyük bir döngü.
Kitabın merkezinde bir babanın yavaş yavaş kayboluşu var. Ama aslında anlatılan şey, bir insanın ölümünden çok daha büyük. Çünkü baba ölürken yalnızca bir kişi eksilmiyor; onunla birlikte bir nesil, bir dil, bir alışkanlıklar bütünü de yavaş yavaş siliniyor. Gospodinov bu yüzden yalnızca kendi babasını anlatmıyor; ölümün gölgesinde bütün bir kuşağın hafızasını taşıyor. Ve bunu öyle büyük cümlelerle değil, küçük detaylarla yapıyor. Günlük hayatın içinden gelen küçücük anlarla… İşte bu yüzden kitap insanı daha derinden vuruyor. Çünkü okurken anlatılan şey yabancı gelmiyor. Özellikle Balkan coğrafyasına yakın olan bizler için hiç yabancı gelmiyor. O yorgunluk, o geçim derdi, o eski evler, aile içindeki sessiz sevgiler, siyasi kırılmalar, geçmişin insanın omzuna bıraktığı ağırlık… Her şey çok tanıdık.
Kitap aynı zamanda fark ettirmeden tarih ve siyaset de anlatıyor. Ama bunu bir ders verir gibi yapmıyor. Daha çok, insanların hayatlarının içine sinmiş bir gerçeklik gibi hissettiriyor. Çünkü bazı coğrafyalarda tarih hiçbir zaman tamamen geçmişte kalmıyor; insanların konuşmasında, susmasında, korkularında yaşamaya devam ediyor.
Gospodinov’un dili ise inanılmaz. Bir cümlede insanı gülümsetip hemen ardından boğazına sert bir düğüm bırakabiliyor. Kitap boyunca ölüm bazen trajik, bazen ironik, bazen de neredeyse sıradan bir şey gibi duruyor.
Ölüm hayatın karşısında duran bir şey değil; hayatın içine karışmış bir gerçeklik ve en sonunda insan, sevdiği kişiyi değil; onsuz kalan kendini taşımayı öğreniyor. Yani toprak yalnızca ölüleri almaz; anılarını, seslerini ve bir neslin yorgunluğunu da saklar. Belki de bu yüzden kitabın en ağır cümlesi -aynı zamanda en sadesi- bahçıvana aitti.
“Korkacak bir şey yok.”·
177 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
