Bir Doğrunun Bedeli
Thebai Üçlemesi içinde beni en çok etkileyen eser kesinlikle Antigone oldu. Üç kitap arasında bende yeri en ayrı olan da o. Bitirdiğimde geriye yalnızca bir tragedya değil; karakterinin gücüyle uzun süre zihnimde kalacak bir hikâye bıraktı.
Hikâye, Oidipus’un ölümünden sonra Thebai’de geçiyor. Oidipus’un oğulları Eteokles ve Polyneikes, taht uğruna birbirine düşüyor ve sonunda savaşta birbirlerini öldürüyorlar.
Tahta bu kez Kreon geçiyor.
Kreon’un ilk buyruğu ise trajedinin başlangıcı oluyor:
Eteokles şehri savunduğu için onurlu şekilde gömülecek; Polyneikes ise Thebai’ye karşı savaştığı için hain ilan edilip gömülmeyecek. Cesedi şehir dışında bırakılacak ve ona dokunan herkes ölümle cezalandırılacak.
Ama Antigone bunu kabul etmiyor.
Çünkü Polyneikes, her şeyden önce onun kardeşi.
Antigone için onu gömmek yalnızca bir aile görevi değil; tanrılara, vicdanına ve kendi doğrularına karşı yerine getirmesi gereken kutsal bir sorumluluk. Bu yüzden Kreon’un buyruğuna rağmen kardeşinin bedenini gömüyor. Yakalanıyor. Ve geri adım atmıyor.
Antigone’nin beni en çok etkileyen yanı da buydu.
Kendisinden itaat beklenen bir dünyada, kendi sesinden vazgeçmeyen bir karakter olması. Erkek egemenliğinin hüküm sürdüğü, kadının sözünün değersiz görüldüğü bir düzende; ailesi, inancı ve doğruları uğruna tek başına ayakta durabilmesi çok güçlüydü.
Babası Oidipus’un sürgününde de onu yalnız bırakmamıştı. Antigone’nin sadakati aslında o zamandan belliydi. Bu hikâyede de aynı sadakati görüyoruz. Dünya Polyneikes’i hain olarak görebilir; ama Antigone için o hâlâ kardeşi. Ve o, kardeşini son yolculuğunda yalnız bırakmamayı seçiyor.
Onu bu kadar unutulmaz yapan şey de tam olarak bu:
Sonucunu bilse bile kendi doğrusundan vazgeçmemesi.
Trajedinin sonu ise baştan sona biriken ağırlığı daha da derinleştiriyor. Özellikle Haimon’un, Antigone’nin cansız bedeninin yanında kendi yaşamına son verdiği sahne benim için kitabın en sarsıcı anlarından biriydi. O bölüm gerçekten tüyler ürperticiydi.
“Cansız bedenin yanına cansız yattı ve Hades’in sarayında kutlayarak düğününü, insanlara dünyanın en büyük kötülüğü olduğunu gösterdi düşüncesizliğin.”
Ve yerinde biten o son sözler..
“Mutluluğun kaynağı sağduyudur.
Kimse karşı çıkmamalı tanrı buyruğuna.
Kibirle söylenen büyük laflar, ağır bedeller ödeterek yaşlılıkta öğretir sağduyuyu.”
Bu son sözler kitabın bütün yükünü tek bir yerde topluyor gibiydi.
Antigone benim için yalnızca bir tragedya değil; vicdan, sadakat, aile bağı ve kendi doğrularının arkasında durabilmenin hikâyesiydi.
Bazı hikâyeler mutlu sonla değil, bıraktıkları izlerle hatırlanır. Ve Antigone, bende izi uzun süre silinmeyecek hikâyelerden biri olarak kalacak.
·
51 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.