Uzlet - Yalnızlığın Faziletleriİmam Gazali
Uzlet, Arapça kökenli bir kelime anlamı bakımından toplumdan uzaklaşmak, yalnız kalmak, tek başına bir köşeye çekilmek manasındadır.
Bu kavrama özellikle tasavvuf ve edebiyatta sıkça rastlanılmaktadır.
Tasavvuftaki karşılığı, kulun, kalbini dünyevi meşguliyetlerden, günahlardan ve zihni bulandıran kalabalıklardan uzak tutmak için geçici veya sürekli olarak inzivaya (yalnızlığa) çekilmesidir. Amaç, kendi iç dünyasına dönmek ve yaratıcıya odaklanmaktır.
Böylelikle birey , aklın eremediği yaşam anlayışına mistik bir köprü kurmuş olacaktır.
Gazali bu kitabında uzleti dinsel bir fenomenolijiyle pek çok yönden ele alıyor. Faydalarını 6 , uzleti kenara koymanın faydalarını da 7 ana başlıkla incelerken ders niteliğinde anlayışlara vurgu yapıyor. Bu yönüyle kişinin içinde bulunduğu toplumdaki yerini , hangi koşullarda hangi amaçla uzlete çekilmenin destekleyeceğini yahut reddedileceğini karşılaştırma imkanı sunuyor.
Öyle ki okurken kendimize çıkarılacak birkaç önemli ders şöyle ki : Eğer insanlara zararımızın (her manâda) dokunmaması ve tamamıyla kendi ahvâlimizi ahiret inancıyla düzenleyip desteklemek istersek , riyadan uzaklaşıp (ki yakınlarınıza yalnızca alışageldik olduğu için 'nasılsın' demek de dahil) toplumsal beklentileri sıfırlamak ve böylece hasetten uzak kalmak içinse uzlet tercih edilebilir.
Aksi halde insanın sosyal yönü ve olumlu tüm özelliklerini aktarabilmesi için, örneğin kibirsiz ilim aktarımı günümüzde çok kıymetliyken , uzlet antipragmatik bir role bürünecektir.
Bunun yanı sıra tevazu ve alçakgönüllülük gibi erdemlerin samimiyeti de ancak ve ancak kişinin toplumdan uzaklaşmadan kendini gözlemleyebilmesinde saklıdır.
Gazali'nin bu eseri de özellikle yetişkin için kritik konular ve analojik anlatımıyla okunması gerekenler arasında.
Tavsiyedir, keyifli okumalar.