Yaşlılıkla arzunun, yalnızlıkla sevgi açlığının birbirine karıştığı tuhaf ve sarsıcı bir metin. İlk bakışta doksan yaşındaki bir adamın genç bir kıza duyduğu geç kalmış sevgi gibi görünüyor ama bence mesele bundan çok daha karanlık. Burada anlatılan şey yalnızca aşk değil; insanın ömrünün sonuna yaklaşırken kendi boşluğuyla, pişmanlıklarıyla ve sevilmemiş tarafıyla yüzleşmesi. Kısa olmasına rağmen okuduktan sonra zihinde kolay kolay dağılmayan bir ağırlık bırakıyor.
Ben okurken bunu saf ve masum bir sevda hikâyesi gibi göremedim. Çünkü ortada baştan sona sorunlu bir ilişki var. Bir tarafta yaşlı, deneyimli, parası olan biri; diğer tarafta yoksulluğun ve çaresizliğin içine sıkışmış çok genç bir beden. Bu yüzden anlatıcının duygularına tamamen kapılmak bana doğru gelmedi. Evet, kendi içinde bir dönüşüm yaşıyor olabilir ama bu dönüşümün merkezinde sesi neredeyse hiç duyulmayan birinin olması beni düşündürdü.
Bence en çarpıcı taraf da bu huzursuzluk duygusu. Okurken hem dilin güzelliğine kapılıyorsun hem de anlatılan şeyin içindeki ahlaki karanlığı fark ediyorsun. Sanki metin bilerek insanı rahat bir yere oturtmuyor. “Bu gerçekten sevgi mi, yoksa yalnız bir adamın kendi boşluğunu süsleyerek masum göstermesi mi?” diye sorduruyor. Benim için asıl düğüm de burada başlıyor.
Ana karakter hayatı boyunca kadınlarla birlikte olmuş ama aslında kimseyle gerçek bir bağ kuramamış biri gibi geldi bana. Bedensel yakınlık var, alışkanlık var, arzu var; fakat içten bir temas yok. Bu yüzden doksan yaşında yaşadığı şey bana geç kalmış bir aşktan çok, geç kalmış bir insanlaşma gibi göründü. Sanki ömrü boyunca dokunduğu insanlara gerçekten bakmamış da, ölüm yaklaşınca ilk kez birinin varlığına tutunmaya çalışmış.
Fakat tutunduğu kişinin gerçekten karşısındaki insan olup olmadığı da tartışmalı. Çünkü Delgadina çoğu zaman sessiz, edilgen, neredeyse uykunun içinde duran bir figür gibi kalıyor. Onu kendi sesiyle, düşünceleriyle, seçimleriyle pek tanımıyoruz. Bu da bana şunu düşündürdü: Anlatıcı aslında bir insanı değil, kendi kafasında kurduğu bir hayali seviyor olabilir. Gençliği, saflığı, kaybettiği zamanı ve hiç yaşamadığı temiz bir duyguyu onun üzerine yansıtıyor.
Bu açıdan bakınca metin, sevgiyi yücelten bir anlatıdan çok, sevgi sandığımız şeylerin içindeki bencilliği gösteren bir yüzleşme gibi okunabilir. İnsan bazen birine bağlandığını zanneder ama aslında onun üzerinden kendi eksikliğini kapatmaya çalışır. Burada da yaşlı anlatıcı, Delgadina’dan çok kendi kaybolmuş gençliğine sarılıyor olabilir. Onun sessizliği, geçmişte kurulamayan bütün duygusal bağların üzerine serilmiş ince bir perde gibi duruyor.
Yaşlılık ise yalnızca bedenin çürümesi olarak anlatılmıyor. Asıl mesele, insanın geçmişiyle baş başa kalması. Gençken önemsenmeyen boşluklar, yıllar geçtikçe daha gürültülü hale geliyor. İnsan yaşlanınca sadece kemikleri değil, pişmanlıkları da ağrıyor. Kahramanın trajedisi de tam burada: Ölümden korktuğu kadar, hiç gerçekten sevilmeden yaşamış olma ihtimalinden de korkuyor.
Anlatımın dili bu karanlık konuyu garip bir yumuşaklıkla taşıyor. Cümleler akıcı, şiirsel ve sakin; ama altlarında huzur değil, ince bir tedirginlik var. Bu bence çok etkileyici. Çünkü bazen edebiyat en sorunlu şeyleri en güzel cümlelerle anlatır. Okur da tam burada ikiye bölünür: Bir yanıyla anlatımın büyüsüne kapılır, diğer yanıyla gördüğü şeyden kaçmak ister.
Benim için kolay sevilecek bir metin olmadı. Güzel yazılmış ama temiz bir güzelliği yok. Daha çok lekeli, tartışmalı, insanı ikilemde bırakan bir tarafı var. Arzu, yalnızlık, yaşlılık ve erkek bakışı birbirine karışıyor. Bu yüzden okurken sadece “ne kadar etkileyici” demedim; aynı zamanda “ben şu an neye etkileniyorum?” diye de sordum.
Bende kalıcı bir tat bırakmadı. Daha çok insanın içindeki boşluğun, geç kalmışlığın ve kendini kandırma isteğinin yankısı kaldı. Bazen aşk dediğimiz şey, yalnızlığın kendine güzel bir isim bulmuş halidir. Bazen insan sevdiğini sandığı kişide aslında kendi eksik kalmış ömrünü sever. Bu yüzden bu anlatı benim için bir aşk güzellemesinden çok, insanın yaşlanınca kendi içindeki karanlık odalara bakmak zorunda kalmasının hikâyesi oldu.
·
19 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.