Geleneksel Toplumda Dik Bir Duruş: Udi Romanı İncelemesi
Şam'da seçkin bir aile ortamında büyüyen Bedia, çocukluğunun erken dönemlerinden itibaren müzik eğitimleri almış ve bu konuda olağanüstü yeteneklidir. İlk olarak kanun ve ardından keman çaldıktan sonra asıl tutkusu olan uttta ustalaşır.
Genç bir kadın olduğunda büyük bir aşk evliliği yapar ve ilerleyen süreçte ağır imtihanlardan geçer. Dönemin kadınları yalnız ev içi rollerle sınırlayan anlayışa karşı, kadının iffetli bir şekilde sanatı ve eğitimiyle var olabileceğini savunur. Kendi ayakları üzerinde duran kadın ve erken dönem kadın hakları mücadelesine dikkat çeker. Dönemin okurları tarafından büyük ilgi görür. Fatma Aliye, eserini 1899 yılında, Osmanlı Devlet'inde Tanzimat ile başlayıp Meşrutiyet'e uzanan modernleşme ve yenilenme döneminde yazmıştır. İkdam Gazetesi'nde bölüm bölüm yayınlandıktan sonra kitap olarak basılmıştır. Eserin yazıldığı dönemde siyasi açıdan sıkı bir denetim ve sansürlenme olduğundan kaynaklı yazarlar daha çok ailevi konular işlemekteydi. O yıllarda Osmanlı'da geleneksel yaşam ile Batılı tarzda modern yaşamın çatıştığı geçiş dönemiydi. Bunu geçimini iffetiyle bilgisi ve eğitiminden kazanmaya çalışan Bedia ile gayrimüslim bir kadın olarak çalışma hayatındaki rahatlığıyla Naomi ve kızı Helula arasındaki fikir ayrılıklarından net bir şekilde görülmekte. Romanın son bölümünde Fatma Aliye kurguya kendisini de dahil eder. Bedia, İstanbul'da karşılaştığı Fatma Aliye'den kendi hayatını yazmasını ister. Fatma Aliye, eserin gerçek hayat hikayesinden esinlendiğini vurgulayarak inandırıcılığı artırır.
Eserde sanatı kadınlar için sadece bir eğlence aracı olmaktan çıkarıp onu bir sığınağa ve mesleğe dönüştürür.
Yazar Hakkında;
Fatma Aliye Topuz { 22 Ekim 1862 - 13 Temmuz 1936 }
Babası hukukçu ve tarihçi Ahmed Cevdet Paşa, annesi Adviye Hanım. Fransızcaya merakı sayesinde dersler alarak bu dili çok iyi düzeyde öğrendi. Edebi hayatına 1879 yılında Georges Ohnet'in Volonte adlı romanını Meram adıyla çevirmesi ile başladı. Ünlü yazar Ahmed Mithat Efendi Tercüman-ı Hakikat Gazetesi'nde onu övdü ve kendisini manevi kızı olarak kabul etti. 1891 yılında birlikte Hayal ve Hakikat adlı romanı yazdılar.
Udi romanında görev üzerine gittiği Halep'te yaşamına tanık olduğu bir kadın udiyi anlattı. Bu kitapta mutsuz bir evlilik yapan Bedia'nın hikayesini dönemine göre çok yalın bir dille anlatır. Yazıldığı dönem Servet-i Fünun topluluğunun egemen olduğu yıllara denk gelir ancak Fatma Aliye, üslup ve edebi anlayış olarak Ahmed Mithat Efendi'nin "halkı eğitme ve bilgilendirme misyonunu taşır."
·
30 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.