Atlasın Kızları: Cesaretin ve Merakın Tarihi
Biyografi okumaya her zaman önem vermişimdir. Çünkü insan, başkalarının hayatlarına misafir oldukça siyahla beyaz arasındaki gri alanları görmeye başlıyor. Emrah Safa Gürkan’ın da sık sık vurguladığı gibi hayat çoğu zaman keskin doğrulardan değil; şartlardan, tercihlerden ve mecburiyetlerden oluşuyor. Bu nedenle biyografilerin insanın vicdanını ve empati duygusunu geliştirdiğine inanıyorum.
Atlasın Kızları da benim için böyle kitaplardan biri oldu. Farklı dönemlerde yaşamış kadın seyyahların hikâyelerini anlatırken yalnızca yolculukları değil, yaşadıkları toplumlarla verdikleri mücadeleleri de gözler önüne seriyor.
Kitapta beni en çok etkileyen isimlerden biri İsviçreli öğretmen ve seyyah Lina Bögli oldu. Maddi imkânsızlıklar içinde büyümesi, küçük yaşlardan itibaren çalışmak zorunda kalması ve buna rağmen eğitimden vazgeçmemesi oldukça etkileyiciydi. 1800’lerde birçok insanın yalnızca okuyabilmek için bile ne kadar ağır bedeller ödediğini görmek insana farklı bir bakış açısı kazandırıyor.
Mary Read ve Anne Bonny’nin korsanlık hikâyeleri, Amelia Earhart’ın gökyüzüne uzanan yolculuğu, Alexandra David-Neel’in Tibet macerası ve Karen Blixen’in Afrika yılları birbirinden farklı görünse de hepsinin ortak noktası merak ve cesaretti. Kendilerine çizilen sınırları kabul etmemeleri kitabın en güçlü taraflarından biri.
Kitabı okurken aklıma zaman zaman Mustafa Kemal Atatürk’ün çağdaşlaşma ve muasır medeniyet seviyesine ulaşma hedefi geldi. Kadınların eğitimden, üretimden ve sosyal hayattan uzak tutulmasının bir toplumu ne kadar geride bırakabileceğini çok iyi görmüş olması tesadüf değildi. Osmanlı’nın son dönemlerinden Cumhuriyet’e uzanan süreçte bunun eksikliğini ağır şekilde yaşamış bir milletiz. Daha güçlü ve daha çağdaş bir toplum olabilmek için insanlarımız büyük fedakârlıklarda bulundu, nice insanımız ve askerimiz hayatını kaybetti.
Kitabı bitirdiğimde aklımda kalan en güçlü düşüncelerden biri şuydu: Erkek egemen bir dünyada yaşayan bu kadınların verdiği mücadeleler olmasaydı, bugün sahip olduğumuz birçok hak ve özgürlük çok daha geç ortaya çıkabilirdi. Eğitim alma, meslek sahibi olma, tek başına seyahat edebilme veya kendi hayatına dair karar verebilme gibi bugün sıradan görünen pek çok şeyin arkasında büyük emekler ve fedakârlıklar bulunuyor.
Hiçbir sebep için olmasa bile bu kitabın özellikle kadınlar tarafından okunması gerektiğini düşünüyorum. Belki bugün kendi hayatındaki zorluklarla mücadele eden bir kadın, bu sayfalarda kendisinden çok daha ağır şartlarda yaşamış ama vazgeçmemiş insanların hikâyelerini bulacak ve onlardan ilham alacaktır.
Lina Bögli’nin mezar taşına yazdırdığı iki kelime ise kitabın ruhunu özetliyor:
“İleri ve Yukarı.”
İsimleri tarihin büyük sayfalarında yer alsın ya da almasın, bu kadınların her biri insanlığın ortak hafızasında saygıyla anılmayı hak ediyor.
·
28 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.