Maksim Gorki’nin 1906 yılında yayımlanan Ana (Mat) eseri, dünya edebiyatında toplumcu gerçekçi akımın ilk ve en önemli başyapıtı kabul edilir. Çarlık Rusyası’nın çürümüş düzenini ve işçi sınıfının uyanışını ele alan roman, kocasından yıllarca şiddet görmüş, korku dolu ve sinik bir fabrika kadını olan Pelageya Nilovna’nın (Ana) muazzam dönüşümünü konu alır.
Kocası öldükten sonra oğlu Pavel’in sosyalist bir öndere dönüşmesiyle başlayan süreçte Pelageya, başlangıçta oğlunun hayatı için endişe duysa da zamanla onun davasındaki haklılığı görür. Pavel’in tutuklanmasının ardından korkularını bir kenara bırakan Ana; yasaklı bildirileri işçilere taşımaya, meydanlarda konuşmaya başlayarak sadece oğlunun değil, tüm ezilen sınıfın "anası" ve aktif bir devrimci haline gelir. Roman; yoksulluğu, cehaleti ve ağır çalışma koşullarını sansürsüzce gösterirken, bu bataklıktan kurtuluşun tek yolunun eğitim, dayanışma ve örgütlü mücadele olduğunu savunur.
1902 Sormovo Fabrikası grevindeki gerçek bir anne-oğulun yaşam öyküsüne dayanan eser, bu yönüyle muazzam bir sahicilik taşır. Bazı eleştirmenlerce fazla didaktik bulunsa da, Gorki'nin karakter yaratmadaki başarısı ve biyolojik bir anne sevgisini evrensel bir insanlık sevgisine dönüştürme gücü metni düz bir propaganda olmaktan çıkarır. Özetle Ana, ezilenlerin dünyasında korkuyu yenmenin, umudun ve insan iradesinin en güçlü edebi manifestolarından biridir.
·
13 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.