Özet1000Kitap
Vatan Yahut Silistre, Türk edebiyatının "Vatan Şairi" olarak anılan Namık Kemal tarafından yazılmış ve Türk tiyatro tarihinde sahnelenen ilk yerli tiyatro eseri unvanına sahip anıtsal bir yapıttır. İlk kez 1 Nisan 1873 tarihinde İstanbul'daki Gedikpaşa Tiyatrosu'nda sahnelenen oyun, seyirciler üzerinde öyle muazzam bir millî coşku ve toplumsal etki yaratmıştır ki, sarayın bu durumdan rahatsız olması üzerine Namık Kemal tutuklanarak Kıbrıs'taki Magosa Kalesi'ne sürgüne gönderilmiştir. Eser; vatan sevgisi, fedakârlık, aşk ve kahramanlık temalarını iç içe işler.
Kuşatma ve Cephedeki Mücadele
Oyunun kurgusu, 1853-1856 Kırım Savaşı sırasında Rus ordusu tarafından kuşatılan, Tuna Nehri kıyısındaki tarihi Silistre Kalesi'nde geçer. Oyunun başkahramanı İslam Bey, vatanın tehlikeye girmesi üzerine gönüllü olarak Silistre Cephesi'ne gitmeye karar veren genç, cesur ve idealist bir Osmanlı askeridir. Giderken, birbirlerini derin bir aşkla sevdikleri Zekiye ile vedalaşır. İslam Bey'in "Vatan bizden hizmet bekler" diyerek cepheye koşması üzerine, ona olan sevgisi vatan aşkıyla birleşen Zekiye, sevgilisinden ayrılmaya dayanamaz. Kendini gizlemek adına Adem adıyla erkek kılığına girerek İslam Bey'in peşinden gönüllüler ordusuna katılır ve cepheye gider.
Silistre Kalesi, düşman kuvvetlerinin ağır kuşatması ve bombardımanı altındadır. Kaleyi savunan askerlerin başında ise görev bilinci son derece yüksek olan Miralay (Albay) Sıtkı Bey bulunmaktadır. Askerler arasında, her zorluğa göğüs geren ve sürekli "Kıyamet mi kopar?" diyerek ordunun moralini yüksek tutan Abdullah Çavuş gibi sembol karakterler de yer almaktadır. Ağır kış şartlarına, açlığa ve mühimmat eksikliğine rağmen askerler kaleyi teslim etmemek için insanüstü bir azim gösterirler.
Sırların Çözülmesi ve Büyük Kahramanlık
Kuşatma sürerken İslam Bey, düşman cephaneliğini havaya uçurmak için tehlikeli bir gizli göreve gönüllü olur. Yanına "Adem" (Zekiye) ve Abdullah Çavuş'u da alır. Bu tehlikeli operasyon sırasında İslam Bey yaralanır. Yaralı halde mücadeleye devam eden İslam Bey'e en büyük bakımı ve desteği "Adem" yani Zekiye verir. Bu süreçte yaşanan duygusal kırılmalar ve olayların gelişimiyle, Adem’in aslında erkek kılığına girmiş bir kadın, yani Zekiye olduğu cephedakiler tarafından anlaşılır. Zekiye'nin bu muazzam fedakârlığı cephede büyük bir saygı ve hayranlık uyandırır.
Bu sırada kalede bir başka mucizevi gelişme daha yaşanır: Kalenin sert ama adil komutanı Sıtkı Bey'in, aslında yıllar önce haksızlığa uğrayarak öldü süsü verilen ve kimliğini değiştiren Ahmet Bey olduğu; Zekiye'nin ise onun yıllardır öldü sandığı öz kızı olduğu ortaya çıkar. Böylece cephedeki vatan mücadelesi, duygusal bir aile kavuşmasına da ev sahipliği yapar.
Zafer ve Eserin Genel Mesajı
İslam Bey ve arkadaşlarının düşman cephaneliğini havaya uçurmasıyla Rus ordusu geri çekilmek zorunda kalır ve Silistre savunması büyük bir zaferle sonuçlanır. Kalenin kurtulmasının ardından, vatan uğruna canını ortaya koyan İslam Bey ile büyük bir fedakarlık gösteren Zekiye'nin evlenmesine karar verilir.
Oyun, hem baba ile kızın kavuşması hem de iki aşığın birleşmesiyle mutlu sonla bitse de, eserin asıl vurgusu bireysel mutluluklar değil; her şeyin üzerinde tutulan vatanın korunması, millet bilinci ve hürriyet fikridir.
Tanzimat Dönemi'nin özgürlükçü ve vatansever ruhunu en berrak haliyle yansıtan Vatan Yahut Silistre, sergilenmesinin ardından tüm topluma yayılacak olan millî bilincin ve modern Türk tiyatrosunun en önemli yapı taşı kabul edilir.
·
30 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.