Çalıkuşu, idealist ve dik başlı bir genç kız olan Feride’nin, yaşadığı aşk acısının ardından Anadolu’nun çeşitli köylerinde öğretmenlik yaparak kendi ayakları üzerinde durma mücadelesini anlatıyor. Reşat Nuri Güntekin, Feride’nin içsel büyüme hikayesi üzerinden dönemin bürokrasisini, taşra hayatını ve toplumsal yapısını samimi bir dille gözler önüne seriyor.