Işığın Yolu, kurgu ile psikoloji arasında duran bir metin. Hikâye ilerledikçe roman okumaktan çok, bağlanma kuramı, travma, özregülasyon ve kuşaklar arası aktarım üzerine bir düşünce yolculuğuna çıkılıyor. Bu durum eserin hem en güçlü hem de en tartışmalı yanı.
Ayşenur’un anneliği ve kızı Işık’la ilişkisi üzerinden ilerleyen anlatı, çocuk yetiştirmeye dair pratik öneriler sunmaktan çok daha büyük bir meseleye odaklanıyor: Çocuklukta kurulan ilişkilerin yetişkinlikteki karşılıklarına. Sevgi biçimlerinin, korkuların, terk edilme kaygısının, kontrol ihtiyacının ve bağ kurma şekillerinin kuşaklar boyunca nasıl taşınabildiğini görünür kılmaya çalışıyor.
Eserde sıkça vurgulanan özregülasyon kavramı yalnızca çocuk gelişimini açıklamak için kullanılmıyor; yetişkin ilişkilerini, evlilikleri ve ebeveynliği anlamlandıran temel bir çerçeveye dönüşüyor. Öfke, geri çekilme, bağımlılık, aşırı fedakârlık ya da kaçınma gibi davranışlar karakter özelliklerinden çok, düzenlenememiş duygusal deneyimlerin sonucu olarak ele alınıyor. Bu yönüyle kitap, davranışın kendisinden çok kökeniyle ilgileniyor.
Bununla birlikte kuramsal açıklamaların yoğunluğu zaman zaman anlatının önüne geçiyor. Hikâyenin akışının durup yerini psikolojik değerlendirmelere bıraktığı bölümler, romanın edebi ritmini zayıflatırken; psikolojiye ilgi duyan okurlar için ayrı bir zenginlik sunuyor. Bu nedenle eser, güçlü bir kurgu olmaktan çok, kurguyu psikolojik farkındalık yaratmak için kullanan bir metin olarak değerlendirilebilir.
Kitabın dikkat çekici taraflarından biri de erken çocukluk dönemine ve ebeveyn desteğine verilen önem. Psikolog, hemşire, emzirme danışmanı ve çeşitli uzmanlık alanlarının ebeveynlik sürecine doğal biçimde eşlik ettiği bir sistem tasviri, çocuk gelişiminin yalnızca ailelerin değil, toplumun da sorumluluğu olduğunu hatırlatıyor. Bu noktada anlatılanlarla Türkiye’deki koşullar arasındaki fark da ister istemez görünür hâle geliyor.
Sayfalar ilerledikçe Ayşenur’un hikâyesi bir annelik hikâyesinden çok, geçmişle hesaplaşma hikâyesine dönüşüyor. Çocuk büyütmenin yalnızca çocuğa eşlik etmek değil, insanın kendi çocukluğuyla da karşılaşması anlamına geldiği hissi güçleniyor.
Kitap bittiğinde akılda kalan şey çocukların nasıl yetiştirileceği değil; yetişkinlerin kendi içlerinde taşıdıkları, yıllarca sesi duyulmamış o çocukla ne yaptıkları oluyor.
·
16 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.