Kitabın temel konusu nesneler değil, seçimler. Bir seçim bolluğu içindeyiz. Bu bolluk bizi özgürleştirmek ve bu yolla mutlu etmek yerine, yanlış seçimler yapma kaygısıyla bizi mutsuz ediyor. Seçenek arttıkça özgürleştiğimizi sanıyouz fakat çoğu durumda daha huzursuz ve tatminsiz hale geliyoruz. Schwartz’a göre belli bir eşiğe kadar seçenekler faydalıdır fakat bu eşik aşıldığında karar verme yükü artar, pişmanlık ihtimali büyür ve kişi sürekli “Daha iyisi var mıydı?” sorusuna sıkışır. Kitap iki temel davranış tipini tanımlıyor. Bir tarafta “en iyiyi arayanlar”; diğer yanda “yeterince iyiyi kabul edenler (tatminliler)”. En iyiyi arayanlar, her seçimde en iyi alternatifi bulmaya çalışır. Bu da pratikte sonsuz karşılaştırma, bilgi toplama ve karar sonrası pişmanlık üretir. Tatminliler ise belirli bir standardı karşılayan ilk makul seçeneği kabul eder ve zihinsel maliyeti düşürür. Schwartz, objektif olarak daha “kötü” kararlar verseler bile tatminlilerin çoğu zaman daha yüksek yaşam memnuniyetine sahip olduğunu söylüyor.
Kitabın odağında; süpermarket rafları, kariyer seçenekleri, emeklilik planları, hatta romantik ilişkiler var. Buralardaki seçenek artışının sadece özgürlük değil, aynı zamanda sorumluluk da ürettiğini söylüyor. Seçim hakkı tamamen bizde olduğunda ve kötü bir seçim yaptığımızı düşündüğümüzde suçlanacak yer artık “sistem” değil, doğrudan kendimizizdir. Karşıt olarak, piyasa ve teknoloji ise seçenekleri azaltma eğiliminde değildir; tam tersine, bunları arttırma yönünde işler. Kitap, modern insanın özgürlük kavramını yeniden düşünmeye davet ediyor. Özgürlüğün yalnızca seçenek sayısıyla belirlenemeyeceğini, karar verme yükünü taşıyabilme kapasitesinin de özgürlüğün bir parçası olduğunu söylüyor.
·
23 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.