Aziz Nesin’in "Bulgaristan’da Türkler ve Türkiye’de Kürtler" Kitabı Üzerine İnceleme
Aziz Nesin adını duyduğumda, onun haksızlıklara karşı nasıl bükülmez bir iradeyle mücadele ettiğini, toplumsal çarpıklıklar karşısındaki dik duruşunu zaten biliyordum. Bilmeyen de yoktur sanırım; o, bu toprakların yetiştirdiği en cesur, en yürekli kalemlerden biri. Onun gibisi bir daha zor gelir Türkiye’ye. İşte bu hayranlık ve saygıyla, onun edebi ve düşünsel dünyasına ilk adımı "Bulgaristan’da Türkler ve Türkiye’de Kürtler"* kitabıyla attım. Ve ilk Aziz Nesin deneyimim, beni yanıltmadı; tam aksine, hayranlığımı katbekat artırdı.
Bu kitap; özellikle yakın tarihimizin karanlıkta kalmış, halı altına süpürülmüş sayfalarını öğrenmek isteyenler ve toplumsal meselelere derin bir ilgisi olanlar için tam anlamıyla bir başucu kaynağı.
İşte benim gözümden, Aziz Nesin’in o cesur kalemiyle şekillenen bu çarpıcı eserin detaylı incelemesi.
İki Farklı Coğrafya, Aynı Evrensel Sancak
Kitap, adından da anlaşılacağı üzere iki ana eksen üzerine kurulmuş. Aziz Nesin, birbirinden farklı gibi görünen ama özünde aynı insan hakları ihlallerinden beslenen iki büyük trajediyi yan yana getiriyor: 1980’li yıllarda Bulgaristan’daki totaliter rejimin Türk azınlığa uyguladığı asimilasyon politikaları ve Türkiye’nin kendi içindeki Kürt meselesi.
Bulgaristan’da Türkler: Nesin, Jivkov rejiminin Türklerin isimlerini zorla değiştirmesini, dillerini ve dinlerini yasaklamasını sert bir dille eleştiriyor. Oradaki soydaşlarımızın uğradığı haksızlıkları, evrensel insan hakları çerçevesinde titizlikle inceliyor.
Türkiye’de Kürtler: Yazar, madalyonun diğer yüzünü çevirmekten de korkmuyor. Kendi ülkesindeki tabu sayılan Kürt sorununa değiniyor. "Başkasına yapılınca haksızlık dediğimiz şeye, kendi içimizde göz yumamayız" mantığıyla, Türkiye'deki antidemokratik uygulamaları ve Kürt halkının yaşadığı sıkıntıları masaya yatırıyor.
Kitabı benim için bu denli sarsıcı ve başarılı kılan en önemli unsur, yazarın ‘entelektüel dürüstlüğü’ ve ‘tutarlılığı’. Günümüzde bile birçok aydın, "bizimkiler" ve "ötekiler" diye taraf tutarken, Aziz Nesin evrensel adaletin savunuculuğunu yapıyor.
Bulgaristan’daki Türklerin haklarını savunurken gösterdiği o asil ve öfkeli duruşu, Türkiye’deki Kürtlerin hakları söz konusu olduğunda da milim saptırmadan sürdürüyor. Kitapta şu mesajı çok net alıyorsunuz: “Baskı ve zulüm, kimden gelirse gelsin ve kime uygulanırsa uygulansın suçtur.” Bu empati yeteneği ve çifte standarttan uzak bakış açısı, kitaba muazzam bir nesnellik katıyor.
Eğer bugünün Türkiye’sini, Balkanlar’daki azınlık dinamiklerini ve güncel siyasi çıkmazları anlamak istiyorsanız, bu kitap size harika bir arka plan sunuyor. Sadece teorik bilgilerle değil, o dönemin canlı tanıklıklarıyla, belgeleriyle ve Nesin’in keskin gözlemleriyle donatılmış.
Bize resmi tarih anlatılarının ötesinde, insan odaklı bir yakın tarih okuması sunuyor. Siyasetçilerin yarattığı yapay nefretlerin, halkların üzerinde nasıl derin yaralar açtığını tüm çıplaklığıyla görebiliyorsunuz. Tarihe ve sosyolojiye ilgisi olan herkesin bu kitaptan öğreneceği çok şey var.
"Bulgaristan’da Türkler ve Türkiye’de Kürtler", sadece bir araştırma ya da inceleme kitabı değil; aynı zamanda bir aydının namus borcunu ödeme biçimi. Aziz Nesin’in o bildiğimiz, haksızlık karşısında susmayan yürekli karakteri her satırda kendini hissettiriyor.
Onunla tanışmak için seçtiğim bu ilk kitap, bende sadece bir okuma keyfi değil, aynı zamanda dünyaya daha adil bakabilme arzusu uyandırdı. Türkiye’ye bir daha onun gibi bir değerin zor geleceğini bu eseri okuyunca çok daha iyi anlıyorsunuz. Yakın tarihin tozlu raflarına cesurca bir yolculuk yapmak isteyen herkese bu başyapıtı kesinlikle tavsiye ediyorum.
Aziz Nesin
Aziz Nesin
·
22 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.