Yaşar Kemal’in Hüyükteki Nar Ağacı romanı, ilk bakışta iş arayan birkaç köylünün hikâyesi gibi görünür. Ancak aslında insanın değişen dünya karşısındaki çaresizliğini, eski hayatın yavaş yavaş yok oluşunu ve modernleşmenin bedelini anlatan oldukça hüzünlü bir eserdir. Romanda Çukurova’da yıllardır ırgatlık yaparak yaşayan beş arkadaşın hikâyesini okuruz. Traktörlerin ve makinelerin yaygınlaşmasıyla birlikte insanların emeğine duyulan ihtiyaç azalmıştır. Daha önce yüzlerce kişinin yaptığı işi artık birkaç makine yapmaktadır. Bu yüzden kahramanlar köy köy, çiftlik çiftlik dolaşarak iş ararlar. Fakat gittikleri her yerde aynı gerçekle karşılaşırlar: Dünya değişmiştir ve onlar bu yeni dünyada kendilerine yer bulmakta zorlanmaktadır.
Yolculuk ilerledikçe mesele sadece iş bulmak olmaktan çıkar. Kahramanlar aslında farkında olmadan kaybettikleri dünyayı aramaktadırlar. Eskiden insanların birbirine daha yakın olduğu, emeğin değer gördüğü, toprağın ve insanın daha farklı anlamlar taşıdığı bir düzen artık geride kalmıştır. Yaşar Kemal bu değişimi ne romantik bir nostaljiyle ne de kör bir ilerleme övgüsüyle anlatır. O, modernleşmenin getirdiği kazanımların yanında insandan neleri alıp götürdüğünü göstermeye çalışır. Traktör tarlayı daha hızlı sürmektedir ama bir insanın ekmeğini de elinden almaktadır. Verim artmaktadır fakat insanların birbirine olan bağı zayıflamaktadır.
Roman boyunca kahramanlar umutla yollarına devam ederler. Belki bir yerde iş vardır, belki bir kapı açılır diye düşünürler. Ancak her yeni durak onları biraz daha hayal kırıklığına uğratır. Bu yolculuk aslında dışarıya yapılan bir yolculuktan çok iç dünyaya yapılan bir yolculuğa dönüşür. İnsan, hayatını anlamlı kılan şeyleri kaybettiğinde ne yapar? Kendini nasıl tanımlar? Çalışamadığında, üretemediğinde ve toplum içindeki yerini kaybettiğinde geriye ne kalır? Roman bu soruları sessizce okurun önüne bırakır.
Kitaba adını veren hüyükteki nar ağacı ise sıradan bir ağaç değildir. O, geçmişin, hatıraların, insanlığın ve kaybolan değerlerin sembolüdür. Kahramanlar için olduğu kadar okur için de bir durak noktasıdır. Çünkü nar ağacı, değişen zamanın ortasında ayakta kalmaya çalışan eski dünyanın son izlerinden biridir. Roman bittiğinde insanın aklında işsiz kalan köylülerden çok şu duygu kalır: Dünya sürekli değişiyor ama bazı değişimler yalnızca hayat tarzlarını değil, insanın ruhunu da dönüştürüyor. Yaşar Kemal’in anlatmak istediği şey tam olarak budur. Hüyükteki Nar Ağacı, ekmek peşinde koşan insanların hikâyesinden çok, değişen bir çağda kendine yer arayan insanın hikâyesidir. Bu yönüyle yalnızca bir köy romanı değil, insanın modern dünya karşısındaki yalnızlığını anlatan evrensel bir eserdir.
·
27 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.