Ah benim Limon Ağacım, çok güzeldin.
Limon Ağacı'nı sevdim, çok sevdim. Şimdi size bunun nedenlerini ve kitabın konusunu genel hatlarıyla özetleyeceğim. Sevme nedenlerimden ilki araştırma tarzında yazılmaktansa roman tarzında yazılıp yer yer araştırma tadını da vermesi. İsrail-Filistin çatışmasını siyasi liderler, savaşlar ve diplomatik süreçler üzerinden değil, bu çatışmanın merkezinde kalan insanların hayatları üzerinden anlatması. Ama yazarın çok kapsamlı bir araştırma süzgecinden geçtiğini de görebiliyordum okurken, yani roman zaten deyip yalnızca olaya odaklanmaktansa sıkça bilgi veriyor. Karakterlerimiz de Filistinli Bashir Khairi ile İsrailli Dalia Eshkenazi. (Dalia, Dalin'le benzer geldi, bu aralar Filistin'le ilgili her şeyde kendimden detay buluyorum. Algıda seçicilik mi yahut işaret mi anlayamıyorum.) Bashir'in ailesi 1948'de Ramla'dan ayrılmak zorunda kalırken, Dalia'nın ailesi Avrupa'da yükselen antisemitizmden kaçarak İsrail'e yerleşiyor ve tesadüf eseri aynı eve taşınıyor. Kitap, bu iki farklı göç ve yerinden edilme deneyimini karşılaştırmalı biçimde ele alırken çatışmanın her iki tarafındaki tarihsel hafızayı da görme imkânı sunuyor sizlere bu çok güzel. Yani bilmiyorum benim için sanırım bilgi vermesi hep çok hoşuma gitti oysa amacım artık bilgi almaktansa bağımsız bir şeyler okumaktı ama hoşuma giden tafaf ise tarihi genel çerçeveye alabilmiş olması oldu. Bakın. Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminden başlayarak İngiliz Mandası yıllarına, İsrail Devleti'nin kuruluşuna, 1948 savaşına ve sonraki gelişmelere kadar uzanan geniş bir tarihsel süreçten bahsediyorum. Yani aslında okurken karakterlerin yaşadıklarını yalnızca kişisel trajediler olarak değil, bölgenin siyasi ve toplumsal dönüşümlerinin bir sonucu olarak değerlendirebiliyorsunuz bu da size kişisel olarak siyasi bir pencere açıyor. Bir de özellikle ama özellikle şey çok hoşuma gitti; yazar, arşiv belgeleri, röportajlar, tanıklıklar ve tarihsel kaynakları bir araya getirerek akademik temeli güçlü bir anlatı oluşturmuştu yani -kendi mesleği radyo begeseli yapımcısı- o gazeteci kimliğini hissettiriyordu ve nasıl desem ben bir kitap yazsam kesinlikle böyle olurdu. Bir de benim için önemli bir diğer şey "ev" kavramının taşıdığı anlam. Aynı yapı, bir aile için kaybedilmiş bir yurt anlamına gelirken diğer aile için güvenli bir başlangıcın simgesi hâline geliyor. Bakın bu cümleyi bir daha okuyun, aslında çok önemli bir özet tüm yıllar boyu. Yani bu durum, İsrail-Filistin meselesinin neden yalnızca toprak paylaşımı veya siyasi anlaşmazlıklarla açıklanamayacağını da gösteriyor. Çünkü çatışmanın merkezinde aidiyet, hafıza ve kimlik gibi çok daha derin meseleler bulunuyor ve bunları herkes bilmediği için yazarın hissettirebilmesini çok değerli buluyorum. Kısacası Ortadoğu tarihine ilgi duyanlar için önemli bir kaynak niteliğinde. Tarihsel olayları bireylerin yaşamları üzerinden anlatarak büyük siyasi tartışmaları daha anlaşılır hâle getiriyor. Özellikle İsrail-Filistin çatışmasının insani boyutunu görmek isteyen kişiler için hem bilgilendirici hem de düşündürücü. Spoi vermeden ancak bu kadar özetleyebilirim ama siz okuyun, okutturun. Sağlıcakla ve irfanla kalın efendim keyifli okumalarınız olsun.
·
40 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.