Ksenophanes
doğa filozofları içerisinde ksenophanes'in apayrı bir yeri olduğunu düşünüyorum. bu incelememde filozofun öğretilerinden ziyade bıraktığı etkilerden bahsetmek istiyorum;
bilindiği gibi ksenophanes, elea okulu'nun öncüsü kabul edilir. parmenides'le birlikte şekillenen bu okulun temel savunusu: varlığa monist (tekçi) bir yaklaşımla bakması ve tüm oluşları reddetmesidir. buradan da anlaşılacağı üzere bir herakleitos reddiyesi de mevcuttur. peki ksenophanes'in tüm bu ontolojik ve metafizik bağlamda önemi nedir?
ksenophanes'in en etkili felsefi düşüncelerinden birisi: antropomorfizmi reddetmesidir. antropomorfizmin reddi de etik anlamda çığır açan bir düşüncedir. örneğin; protagoras'ın şu meşhur sözü "insan her şeyin ölçütüdür" aslında bir ksenophanes öğretisidir çünkü filozof; insanı ölçüt alarak insanbiçimciliği reddetmiştir.
ksenophanes'in teolojik alanda önemi nedir?
bilindiği gibi ksenophanes yunan politeizmini de reddetmiştir ve tek tanrı fikrini savunmuştur. buradan da anlaşılacağı üzere ksenophanes'in tevhid'i savunan ilk filozoflardan birisi olduğunu görürüz. yunan felsefesinde tevhid ve iman ilişkisini her ne kadar sokrates'le birlikte görsekte kökleri ksenophanes'e kadar gitmektedir. bundan dolayı filozof; teolojinin (ilahiyat) kurucusu olarak da kabul edilir.
·
23 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.