Sevmek Yetmediğinde1000Kitap
Iza’nın Şarkısı, anne-kız ilişkisini en sarsıcı ve en gerçekçi biçimde anlatan romanlardan biri. Kitabın merkezinde, eşini kaybettikten sonra yalnız kalan Etelka ile onu yanına alarak korumak isteyen doktor kızı Iza bulunur. Ancak sevgi her zaman yakınlık getirmez; bazen en büyük mesafeler, birbirini seven insanlar arasında oluşur. Magda Szabó bu romanda kötülüğü değil, iyi niyetin bazen nasıl incitici olabileceğini anlatıyor. Iza annesi için en doğrusunu yaptığını düşünürken, Etelka yavaş yavaş geçmişinden, alışkanlıklarından ve kimliğinden koparılır. Roman boyunca okur, iki tarafı da haklı bulur; bu yüzden yaşanan çatışmalar daha da acı verici hale gelir. Yazarın dili sade ama duygusal etkisi çok güçlü. Özellikle yaşlılık, yalnızlık, kuşak farkı ve empati eksikliği üzerine yaptığı gözlemler uzun süre akılda kalıyor. Romanın en çarpıcı yanı, karakterlerin birbirlerini sevmelerine rağmen birbirlerini anlayamamaları. Bu nedenle kitap, okuru kendi ilişkilerini ve sevdiklerine nasıl davrandığını sorgulamaya davet ediyor.
Benim için Iza’nın Şarkısı, yüksek sesle söylenmeyen kırgınlıkların romanı. Sayfalar ilerledikçe insan, bazen sevginin yetmediğini; anlayışın, dinlemenin ve karşımızdakinin dünyasına gerçekten bakabilmenin de gerekli olduğunu görüyor. Hüzünlü ama çok insani bir hikâye. Kitabı bitirdiğinizde karakterler aklınızdan kolay kolay çıkmıyor.
Iza’nın Şarkısında toprak, su, ateş ve hava doğrudan bir alegori olarak sunulmasa da, romanın temalarıyla ilişkilendirildiğinde güçlü sembolik anlamlar taşırlar:
* Toprak: Etelka’yı temsil eder. Kökleri, geçmişi, alışkanlıkları ve aidiyet duygusunu simgeler. Eşinin ölümünden sonra bile yaşadığı ev ve anıları onun kimliğinin bir parçasıdır. Topraktan koparılması, kendi benliğinden uzaklaştırılması anlamına gelir.
* Su: Zamanın ve değişimin sembolü olarak görülebilir. Hayatın akışı durmaz; Etelka’nın eski yaşamı geride kalırken yeni düzene uyum sağlamak zorunda kalışı suyun durdurulamayan akışını hatırlatır.
* Ateş: Iza’nın enerjisini, iradesini ve kontrol etme arzusunu temsil eder. İyi niyetle hareket eder ama bu güçlü irade bazen yakıcı ve yıkıcı sonuçlar doğurur. Ateş hem yaşam verir hem de yakar.
* Hava: Özgürlük ve görünmez duygularla ilişkilendirilebilir. Etelka’nın özlemleri, dile getiremediği yalnızlığı ve kaybettiği özgürlük hissi havanın ele avuca sığmaz doğasını çağrıştırır.
Romanın en etkileyici yönlerinden biri de bu dört unsurun bir denge kuramamasıdır. Iza’nın düzen ve mantık dünyası ile Etelka’nın anılar ve duygularla örülü dünyası çatışır. Sonunda kitap, insanın sadece fiziksel ihtiyaçlardan değil; köklerinden, anılarından ve özgürlüğünden de beslendiğini gösterir.
Magda Szabó bize şunu hatırlatıyor: Bir insanı sevmek, onun için karar vermek değil; onun köklerine, alışkanlıklarına ve özgürlüğüne de saygı gösterebilmektir. Çünkü bazen en büyük yalnızlık, sevildiğimiz halde anlaşılmadığımız yerde başlar.
“Bazı insanlar ateşle sever, bazıları toprakta kök salar; ama gerçek sevgi, karşımızdakinin nefes alacağı havayı da bırakabilmektir.”
·
62 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Çok güzel bir inceleme🌾
"Magda Szabó bize şunu hatırlatıyor: Bir insanı sevmek, onun için karar vermek değil; onun köklerine, alışkanlıklarına ve özgürlüğüne de saygı gösterebilmektir. Çünkü bazen en büyük yalnızlık, sevildiğimiz halde anlaşılmadığımız yerde başlar.".... Çok doğru bir tespit🙏