Amerikalı yazar Herman Melville’in 1853 yazdığı bu novellayı okuyanlar bilir ki;
“Yapmamayı tercih ederim.”
bir sivil itaatsizlik mottosudur, sessiz bir isyandır. Modern dünyanın çarkları arasına sıkışıp kalmış insanın pasif direnişidir.
Katip Bartleby’in hikâyesini Wall Street’te hukuk bürosu olan bir avukatın ağzından dinliyoruz. İşe aldığı Bartleby başlarda kusursuz biçimde çalışsa da zamanla çok basit işleri bile “Yapmamayı tercih ederim.” diyerek reddetmeye başlar. Ama bu reddediş işle sınırla kalmaz ve Katip Bartley’in varoluş biçime dönüşür. Bu sessiz ve yalnız adam reddedişlerini o kadar nazik ve zarif bir üslupla yapar ki anlatıcı avukatımız ona karşı öfke ve merhamet duygularını aynı anda hisseder. Hiçbir iş yapmamasına rağmen onu işten kovmakta zorlanır, vicdan azabı duyar.
Peki Katip Bartleby karakteri neden bu kadar önemlidir ve edebiyat dünyasının unutulmaz karakterleri arasında yerini almıştır?
Çünkü genelde alışık olduğumuz kahramanlardan farklıdır. Az yer, az konuşur, neredeyse varla yok arasında bir yerdedir. Ama onun eylemsizliği ve itaatsizliği sarsıcıdır. Onun sessiz varlığının aksine çığlık çığlığa bir pasif direniştir.
·
36 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.