Katip Bartleby

Herman Melville
Reklam

Yorumlar ve İncelemeler

10/10
·50 syf.··
Beğendi
·
2018 25. kitabı
·
3 günde okudu
·
Okunma: 28 Nisan 2018 11:38
Bu kitap efsunlu... Bu kitaba, kitabın kendi mottosuyla karşılık verip İnceleme "yazmamayı tercih ederim" çünkü, hislerimi yazmayı tercih ediyorum. Aslında tercihlerimin adamı değilimdir. (Adam olmadı sanki, madâm mı deseydim acaba) Çünkü çoğu yaşadığım şey, benim tercihim değildi. Kimi zaman iki seçenek arasında kalacak kadar bile bir tercih hakkım olmadı. İnsanın kendi hayatı ile alakalı karar vermesi bir ihtiyaçtır, lüks değildir. Hani şu varoluş lakırtısı vardır ya, işte insan varoluşunu sorguluyorsa şayet, kendi hayatında söz hakkı olmalı. İşte benim söz hakkım olmadı, su aktı yolunu buldu bu yüzdendir varoluşumu sorgulamayışım. Gelmişiz gidiyoruz işte... Bunun için kimseyi suçlamıyorum. Kendim de arıyorum hatayı. Neden Katip Bartleby kadar cesur değildim ya da inatçı ya da arsız belki de yüzsüz... Hâlbuki amirim, görevim olmayan sorumlulukları üstüme yüklediğinde "yapmamayı tercih ederim" diyecek kadar cesaret ya da babam şehir dışına okula gidemezsin dediğinde "gitmeyi tercih ederim" diyecek kadar bir kararlılık ya da annem, bir gün evleneceksin, çift çizgi yapma, öğren artık ütü yapmayı dediğinde "öğrenmemeyi tercih ederim" diyecek kadar da yüzsüzlük yeterdi bana. Katip Bartleby gibi pasif bir direniş yapmam lazımdı ama ben, pasif kısmını aldım direnmeyi unuttum ve amirimin angarya işlerini yapmaya devam ettim, şehir dışına okula gitmedim yaşadığım şehirde okul kazandım, ütü yapmaya gelince de hâlâ çift çizgi yapıyorum bazen üç çizgi olduğu bile oluyor. İnsan, tercih etmediği şeyleri yapmakta pek başarılı olamıyor sanırım. Belki yapmayı tercih ettiğim şeylerde de başarısız olacaktım ama en azından kendi tercihim olmuş olacaktı. Bu kitap efsunlu demiştim. Öyle bir etki bıraktı ki ben de varoluş sancısı çekiyorum adeta. :) Daha ilk sayfasından
Edebiyat
Katip BartlebyHerman Melville · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202215,5bin okunma
Yaşam bir tercihler serüvenidir!
9/10
·50 syf.··
2021 67. kitabı
·
13 saatte okudu
·
Okunma: 12 Ağustos 2021 23:59
İstemediğimiz halde aman kırılmasın, gönlü hoş olsun, mutlu olsun diye şu hayatta başkaları için ne çok şey yapıyoruz. Bir liste çıkarmaya kalksak sayfalar almaz. Çoğu zaman neden “hayır” diyemedim diye boğazımız düğümleniyor, kalbimiz sıkışıyor. Kendi iç sesimizle konuşup duruyoruz. Farkında olmadan yapmak istemediklerimiz üzerinden kimlik ve kişiliğimizin binasını inşa ediyoruz. Böylece kendimizi değil adeta başkalarının isteklerini yaşıyoruz. Yapmak istemeyip de yaptıklarımızı bir ömür boyu sırtımızda taşıyor ve altında ezilip kalıyoruz. • • • Herman Melville’nin kaleme aldığı “Katip Bartleby”nin hikâyesini okurken tüm bunları düşündüm. Wall Street’de bir avukatlık bürosunda çalışan kâtip Bartleby’in hikâyesi patronunun ondan istediği bir işi “yapmamayı tercih ederim” sözünü söylemesiyle başlıyor. Bu öyle bir söz ki o güne kadar duymaya hiç alışmamış patronunu önce şoke ederek öfkelendiriyor, ardında da çaresiz bırakarak büyülüyor. Bartlebey’in hikâyesi bununla bitmiyor elbette. Onun “yapmamayı tercih ederim" sözüyle başlayan hikâyesi, sonra “çalışmamayı”, “gitmemeyi” ve en sonunda da “yememeyi” tercih ederim sözleriyle devam ediyor. • • • Gerçekten de Bartleby’nin hikâyesi, ailemizde, iş ve günlük hayatımızda yapmak istemeyip de yaptığımız şeylerin muhasebesini yapmak, özellikle iş yerlerinde yaşanan örtülü pasif direnişlerin nedenlerini anlamak, pasif direniş karşısında insanın nasıl aciz kalabileceğini görmek, iş yerlerinde yaşanan mobbingin insanı nerelere sürükleyebileceğine şahit olmak için çok etkileyici bir eser. Tüm bunlardan öte kurallarıyla, değerleriyle ve teknolojisiyle bizleri kuşatan modern yaşamda gerçek özgürlüğün ne olduğunu sorgulamak açısından da muhteşem bir eser. Doğrusu Bartleby’in hikâyesini okurken gerçek özgürlüğün aslında yapmak istediklerimizi yapmaktan
Edebiyat
Katip BartlebyHerman Melville · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202215,5bin okunma
Duvarın Önündeki Mektuplar ve Firar
8/10
·50 syf.··
2026 12. kitabı
Bartleby bitti. 50 sayfalık bi kitap ama sanki aylardır o kör duvarın önünde ben bekliyormuşum gibi hissettirdi. "Yapmamayı tercih ederim" cümlesini her okuduğumda, o meşhur cam fanusumun içindeki sessizliği duydum. Ama Bartleby benden farklı; o masadan tamamen kalkmış. Ben hâlâ birşeyleri tercih ediyorum, hâlâ masadayım. Kürk Mantolu Madonna Raif Efendi’nin o sessiz Berlin hatıralarına üzülmüş, Dönüşüm Gregor Samsa’nın kurban rolüne öfkelenmiştim; Bartleby ise hepsinden öte bi durak. O mektup yakma işi, o sahipsiz mektuplar bürosu sahnesi fena... "Ne yaparsan yap değişmeyecek" hissi bi virüs gibi giriyor insanın içine. Ben o virüsle savaşıp o radikal hamleyi yapmaya çalışırken Bartleby’ye bakıp bi an durdum. Ne öfkelendim ne de acıdım ona; sadece o hareketsizliğin bi mezar olduğunu anladım. Bartleby bi uyarı levhasıymış benim için. Ben hâlâ birşeyler yiyorum, hâlâ "buradayım" diyorum. O levhaya bakıp, o eylemsizlik mezarına girmemeyi tercih ediyorum. Kendi sesini arayanlar için Bartleby ağır bi ayna. Ben o aynayı cebime koyup, o bitmek bilmeyen bekleme halinden uzaklaşarak yürümeye devam ediyorum.
Katip BartlebyHerman Melville · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202215,5bin okunma
9/10
·50 syf.··
2025 154. kitabı
·
25 saatte okudu
·
Okunma: 15 Temmuz 2025 20:32
Herman Melville’in Katip Bartleby kitabı ilk bakışta basit bir hikâye gibi görünse de, satırların arasında insanın modern hayattaki yalnızlığına ve yabancılaşmasına dair çok şey gizli. Bartleby’nin sürekli tekrarladığı “Yapmamayı tercih ederim” cümlesi aslında onun sessiz bir isyanı. Ne bağırıyor, ne kavga ediyor, sadece var olan düzene uymamayı seçiyor. Okurken bir yandan Bartleby’ye kızdım, çünkü onun pasifliği insanın içini sıkıştırıyor. Ama diğer yandan, o duruşta bir özgürlük ve aynı zamanda derin bir çaresizlik de hissettim. Sanki modern dünyada hepimizin içinde taşıdığı ama dile getirmediği bir “yapmamayı tercih ederim” hali var. Melville’in dili yalın ama verdiği duygu çok güçlü. Bu kitap, topluma, işe, düzene uyma zorunluluğumuzun aslında ruhumuzdan ne kadar şey götürdüğünü hatırlatıyor. Benim için Katip Bartleby, yalnızca bir karakter hikâyesi değil; insan olmanın, toplumda var olmanın ağırlığı üzerine düşünmeye davet eden kısa ama çok yoğun bir eser oldu.
Katip BartlebyHerman Melville · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202215,5bin okunma
Ben böyle tercih ettim başlığı
8/10
·50 syf.·
2022 35. kitabı
-Spoiler İçermez- "Sivil itaatsizlik ya da dört köşe bir delikte yuvarlak bir çivi olma serbestisi." Huxley, A., Cesur Yeni Dünya 1971 s.59 Katip Bartleby'yi okurken kafamızın içindeki bazı kavramlar kımıldamaya ve "Ben, ben!" diye bağırmaya başlıyor; pasif direniş gibi, sivil itaatsizlik gibi, yıldırma politikası gibi... Siz de bu heyecan patlamasının etkisine kapılıp kafanızdaki kavramların ve Bartleby'nin elinden tutup dans etmek istiyorsunuz ve fakat Bartleby kafasını kaldırıp şöyle diyor: Yapmamayı tercih ederim... Sizi yormamak adına pasif direnişin tanımıyla başlamak isterim incelememe. Pasif direniş; sosyal değişim gibi hedeflere sembolik protestolar, sivil itaatsizlik, ekonomik ya da politik iş birliği yapmamak gibi şiddetsiz yöntemlerle ulaşma uygulamasıdır. Bu tür bir eylem, direnen kişi ya da grubun mevcut durumunu iyileştirmek için bir şeylerin değişmesi gerektiğini düşünen bir bireyin ya da grubun arzularını ortaya koyar. Bu direnişin pasif olarak adlandırılmasının sebebi şiddete başvurulmamasından geliyor. Bizi şiddetli direnişe karşı harekete geçiren insiyakımız, direniş pasif olduğunda ne yapacağını bilemeyip afallıyor. Tıpkı katibinin pasif direnişiyle karşılaşan avukatın afalladığı gibi... Kitapta pasif direnişin bir avukata karşı uygulanmış olması tesadüfi bir kurgu değil zannımca. Avukat, hukuk devletinin temsili olarak yerleştirilmiş katibin karşısına. Zira sıradan bir vatandaştan ziyade hukukun dibini sıyıran birinin böyle bir itaatsizlik karşısında ne yapacağı okutulmak istenmiş bize... Bir diğer kavram olan sivil itaatsizliğe de değinmek iktiza eder incelemenin bu noktasında. "Sivil itaatsizlik pozitif bir hukuk kuralının ihlalini içerir. Eylemde bulunanlar ihlal ettikleri hukuk normunun meşruluğunu tanımazlar ve böylelikle
Edebiyat
Katip BartlebyHerman Melville · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202215,5bin okunma
Puan vermedi·50 syf.··
2024 16. kitabı
·
11 günde okudu
·
Okunma: 24 Ağustos 2024 11:52
Herkese selamlar, Akıcı, düşündüren bir kitapla karşınızdayım. Kitabımız bir hukukçunun yanında kâtip olarak görev yapan Bartleby’yi anlatıyor. Onun öncesinde çalışma arkadaşlarından bahsetmeyi de ihmal etmemiş yazarımız. Bartleby; kendi halinde, bir şeyi yaparken tercih düşüncesinde olan, dürüst ve diğer insanlardan farklı bir insandır. Zamanla bürodaki işini yapmayı reddeden Bartleby yüzünden avukatımız çılgına dönüyor, onu kovuyor ama o gitmemeyi tercih ediyor. En sonunda çareyi büro değiştirmede buluyor avukat ve Bartleby’yi eski büronun olduğu yerde bırakarak yeni bürosuna geçiyor. Tam kurtuldum derken eski büronun sahibi ve yeni kiracısı avukatımıza başlarına bela olan Bartleby’yi şikâyet ediyorlar. Ve avukatımız elinden geleni yapsa da kahramanımız bir türlü gitmeyi tercih etmiyor. Bunun üzerine onu cezaevine attırıyorlar. Eski patronu onu ziyarete gidiyor ama o yine vurdumduymaz davranıyor ve hatta cezaevinde “sessiz adam” olarak tanınıyor. Patronu ikinci kez ziyarete gittiğinde Bartleby’nin öldüğünü görüyor. Ve hikâyemiz sona eriyor. Başta ifade ettiğim gibi düşündürücü olayların olduğu bir eser. Okumak isteyenlere tavsiye ediyor ve herkese bol kitaplı, kahveli/çaylı günler diliyorum . Katip Bartleby, Herman Melville
1000Kitap
Katip BartlebyHerman Melville · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202215,5bin okunma
Puan vermedi·72 syf.··
2023 53. kitabı
Katip sen bazen yapmamayı tercih ederim dediğin de kafamı duvarlara vurasım geldi :) Kitap aslın da çizgi çizebilmeyi ve hayır diyebilmeyi öğretme mottosu taşıyor gibi hissettim ama bunun yanı sıra mizacımdan dolayı mı bilemiyorum yapmamayı tercih ettiği bazı anlar sinirlendirdi. Sonuçta bir iş ahlakı veya yaşam ahlakı bulunmalı her insan da diye düşünüyorum. Gerçi Katip gibi olabilmek çoğu durumda da isterdim. Dil sade diye bilirim ama anlam tam bir netlik hissi vermedi.
Edebiyat
Katip BartlebyHerman Melville · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202215,5bin okunma
Katip Bartleby
9/10
·50 syf.··
Beğendi
·
2024 8. kitabı
Herkese Merhaba <3 Herman Melville’in kalemiyle sonunda tanıştım. <3 Yazarla tanışmak isteyip Moby Dick’ten gözü korkan tüm okurlara başlangıç için tavsiye edebileceğim bir kitap oldu. Konusundan kısaca bahsedecek olursam; Bartleby’nin hikayesini çalıştığı avukatlık bürosunun sahibinden dinliyoruz. İşe ilk başladığı zamanlarda çalışkanlığı ile patronunun gönlünü fetheden Bartleby bir gün patronunun verdiği bir emri “yapmamayı tercih ederim” diyerek geri çevirir. Patronu ilk başlarda aldığı bu tepkiye ılımlı yaklaşarak onu anlamaya çalışmış olsada, Bartleby bir süre sonra verilen her iş için “yapmamayı tercih ederim” diyerek boş boş oturup duvarı izlemeyi tercih eder. Hal böyleyken patrona onu işten çıkarmaktan başka çare kalmamıştır. Sadece iş yerindeki görevlerinde değil, hayatta kalmak için yemek yemeyi bile “yememeyi tercih ederim” diyerek reddeden bir adam Bartleby… Kitap kısacık olmasına rağmen hikayesi gerçekten çok merak uyandırıcıydı. “Ne yaşadı da bu adam bu hale geldi” diye diye son sayfaya geldim fakat kafamdaki soru işaretleri tamamen netliğe kavuşmadı. 50 sayfalık incecik bir kitap olmasına rağmen kapattıktan sonra etkisinden hemen kurtulacağınız çıtır çerez bir eser değil… Bartleby’nin “yapmamayı tercih ederim” mottosuyla hayata karşı direnişini okumayan herkese tavsiye ederim. OKUYUN OKUTUN Kitapla Kalın Sevgiler <3
Edebiyat
Katip BartlebyHerman Melville · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202215,5bin okunma
Varolmaya Gönülsüz Bir Ruh: Katip Bartleby
9/10
·50 syf.··
Beğendi
·
2024 45. kitabı
·
4 saatte okudu
·
Okunma: 06 Haziran 2024 14:29
Beni fazlasıyla etkileyen kitaplardan biri olan Katip Bartleby’ı sevdiğim ve sağduyusuna güvendiğim bir arkadaşımın tavsiyesi üzerine okuma listeme almıştım . İyi ki almışım diyorum ve iyi ki okumuşum bu kitabı çünkü beni sarsmaktan öte bende Kafka’nın dediği gibi “içimizdeki donmuş değerleri parçalayacak bir balta”etkisi yarattı bu da onun nitelikli bir kitap olmasının en önemli ölçütüdür benim nezdimde. Kitabın anlatıcısı olan avukat ilk başta neden Bartleby’ın hayatından bahsetmek istediğini, kendisini ve çalışanlarını anlatıyor.  Sonra da çok ilginç bulduğu Bartleby’ı avukatın gözünden tanıyoruz. Fakat bunu yaparken aynı zamanda kendini de anlatmış oluyor aslında, kurgu ikisi arasında örülüyor. Tadına doyulmayacak kadar “az ve öz” türden yoğunluğa sahip bir kitap. Unutulmaması gereken söz ise “Yapmamayı tercih ederim.” (Bu cümleyi ilk okuduğumda o kadar çok sevindim ki, işte tercih etmemeyi tercih eden bir kahraman dedim kendi kendime) Bir şeyi yapmamayı tercih edip etmeme meselesine değinerek kitaptaki yalnızlık, varoluş, pasif direniş, özgürlük, tercih ve varsayım, sistem, rahatsız etmek ve olmak gibi kavramlarla da karşılaşıyoruz.Kitap bütün bunların yanında bir edebi şaheserdir. Kitabın içeriği hakkında çok fazla bilgi vermeden avukatın son sözüyle bitirmek istiyorum. “Ah Bartleby! Ah insanlık!”
Katip BartlebyHerman Melville · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202215,5bin okunma
Pasif Direnişin Böylesi
Puan vermedi·50 syf.·
2021 29. kitabı
"Yapmamayı tercih ederim!" Kaçımız hayata karşı böylesine net bir cümle kurabildik? Kaçımız mutsuzluğumuza rağmen böylesine bir cümle kurup ruhumuzu özgürleştirebildik? Sessiz ,silik bir çalışan olan ve büroda sadece aksesuar görevi gören "Kâtip Bartleby" özgürlüğün, pasif direnişin yolunu gösteriyor bize. Hiç ciddiye almadığımız ,"aman o mu" diye burun kıvırdığımız o kadar çok insan var ki yaşamımızda. Aslında biraz okuyabilsek "Bay Bartleby" gibi karakterleri... Kitabı okurken "Yapmamayı tercih ederim" diyecek yürekliliği kaç kere gösterebildim diye kendi hayatımı sorguladım. Yanıtı bende gizli kalsın:) Öykünün kahramanı bana "Gogol'un Paltosu'ndaki baş karakter "Akakiy Akakiyeviç'i ve "Kürk Mantolu Madonna" adlı kitabın baş kahramanı"Raif Efendi'yi" çağrıştırdı.Her ne kadar dışardan fark edemesek de insanların iç dünyası basit ve sıradan değildir.Hem de hiç değildir! "Kâtip Bartleby" kitabın bir bölümünde bulunduğu yerden gitmek istemez. Bunun üzerine "gitmemeyi tercih ederim" diyerek bulunduğu yerde durur. Sadece durur,kimseye zararı yoktur. Ama insanoğlu bu pasif direnişten rahatsız olur. "Kâtip Bartleby"'in buradaki pasif direnişi bana dünya üzerinde farklı zamanlarda yapılan pasif direnişleri çağrıştırdı:) "Yapmamayı tercih ederim" felsefesini benimseyen arkadaşlara bu kitabı tavsiye ederim. Hayatını sorgulamayı cesaret edenler buyrun "Katip Bartleby" sizi bekliyor:) Ah İnsanlar...
Katip BartlebyHerman Melville · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202215,5bin okunma

Yazar Hakkında

Herman MelvilleYazar · 26 kitap
Herman Melville, Amerikalı yazardır. Bir Amerikan edebiyat klasiği kabul edilen Moby Dick adlı ünlü romanın yazarıdır. Uzun yıllar boyunca unutulmuş bir yazar olarak kalmış; 1920'li yıllarda yeniden keşfedilip büyük bir yazar olarak kabul edilmiştir. Yaşamı 1819'da New York'ta dünyaya geldi. Sekiz çocuklu bir ailenin üçüncü çocuğudur. 1830'da iflas eden babası, iki yıl sonra hayatını kaybedince Herman Melville, çocuk yaşta çalışmaya başlamak zorunda kaldı. Bir yandan okuyup bir yandan çeşitli işlerde çalışarak geçen beş yıl boyunca tarih ve antropoloji kadar Shakespeare'in eserlerini okuyarak kendini geliştirdi. On sekiz yaşında Liverpool'e giden bir gemide tayfa olarak iş buldu; aynı gemi ile tekrar New York'a döndü. Bu deneyim, ona ileride yazacağı romanlar için malzeme sağlayan seyahatlerden ilkidir. Bir kaç yıl New York'ta özel ders vererek hayatını kazanmaya çalışan Melville, 1841'de Acushnet adlı bir balina gemisine denizci olarak kabul edildi ve Pasifik'te yeni bir seyahate başladı. On sekiz aylık bir yolculuğun sonunda gemidekilerin kötü tavrından yıldığı için bir arkadaşı ile birlikte Markiz Adaları'nda gemiden kaçtı. Yamyam olarak bilinen Typee yerlilerinin arasında bir ay kadar yaşadı. Adaya gelen bir Avustralya gemisi ile yeniden denizciliğe döndü ancak gemide çıkan isyana katılmakla suçlandığı için Tahiti civarında bir yerel hapishanede birkaç gün tutuklu kaldı. 1843 yazını Tahiti'de yerliler arasında geçirdi. İleride yazacağı Moby Dick adlı romanın düşünsel altyapısı bu sırada oluştu. Bir başka balina gemisi ile Hawaii'ye kadar gitti. Otuzlu yaşlarında Boston'a döndükten sonra artık deniz seferlerine bir son vermişti; ailesinin teşviki ile kitaplarını yazmaya başladı. 'Tippee' ve 'Omoo' adlarını taşıyan ilk iki kitabı 1846'da yayınlandı. Bu kitapları, yerliler arasında geçen günlerine aitti. 1850 yılında yayınlanan 'White Jacket'ta ise bahriye erlerinin zorlu hayatını anlattı. İlk kitapları onu bir anda hem İngiltere hem Birleşik Devletler'de çok ünlü bir yazar haline getirdi. Bu dönemde eski bir aile dostunun kızı olan Elizabeth Knapp Shaw ile evlendi. Çift, dört çocuk sahibi oldu. 1850'de Massachusetts'te bir çiftlik evi satın alan Melville, çiftlik işleri ve yazı ile uğraşarak 13 yıl boyunca bu evde yaşadı. 'Arrowhead' adını verdiği ev, günümüzde müzedir. Yazar, en büyük eseri Moby Dick'i 1851'de tamamladı. Başlangıçta, balina avcılığını anlatan bir serüven öyküsü olarak tasarladığı kitabı tamamlamak üzere iken Amerikalı yazar Nathaniel Hawthorne ile tanışıp arkadaş olmuştu. Hawthorne'un tavsiyesi ile kitabını simgesel anlamlarla yüklü bir romana çeviren Melville, eseri dostuna adadı. Ancak kitap yayınlandığında beklediği başarıyı yakalayamadı ve çok olumsuz eleştiriler aldı. Yayımcısı Harper's bir sonraki romanını basmayı reddedince maddi sıkıntıya giren Melville 1866'da New York'ta gümrük müfettişi olarak çalışmaya başladı. Bu dönemde yazdığı 'Pierre' ve 'Piazza memories' gibi kitaplar ilgi görmedi. Son yıllarında düz yazıyı bırakarak kendini tamamen şiir yazmaya verdi; şiirlerini kendi parasıyla bastırdı. 1888 yılında emekli oldu ve en büyük eserlerinden biri sayılan 'Billy budd'ı yazdı; eseri bastırmaya fırsat bulamadan 28 Eylül 1891'de New York'taki evinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. Uzun yıllar boyunca unutulmuş bir yazar olarak kalan Melville, 1920'li yıllarda yeniden keşfedildi ve büyük bir yazar olarak kabul edildi. Eserleri Amerikan Kütüphanesi tarafından toplanıp basılan ilk yazar oldu.