7,9/10  (212 Oy) · 
795 okunma  · 
162 beğeni  · 
5.010 gösterim
Tolstoy'un ölümünden bir sene sonra basılan son romanı Hacı Murat, hem savaş ve siyasetin doğası hem de iki farklı kültür ve dünya arasına sıkışıp kalmak hakkında bir hikâye.

Tolstoy, gerçek olaylardan esinlenerek yazdığı bu romanda, Rus İmparatorluğu'na karşı kanının son damlasına kadar kahramanca savaşmış Çeçen isyancı Hacı Murat'ın hikâyesini anlatır. Çeçen lideri Şeyh Şamil'e anlaşmazlığa düştükten sonra Rusların tarafına geçen Murat, çok geçmeden her iki tarafın da güvenini kaybetti€ini fark eder. Ruslar tarafIndan önce sıcak bir karşılama görse de, hemen sonras›nda casus olduğu ?üphesiyle hapse atılır. Karısı ve oğlunun Çeçenlerin eline düştüğünü öğrendiğindeyse, her şeyi göze alarak ailesini kurtarmak üzere yollara dü?er. Ortak bir amaç için sava?an iki adamı karşı karşıya getiren bu mücadele dolu hikâye, yüzyıllar öncesinden bugüne uzanan siyasi sorunların doğasına da ışık tutuyor.

"Tolstoy olmasaydı, edebiyat, çobanı olmayan bir sürü, içinden çıkılamaz bir kördüğüm olurdu."
-ANTON ÇEHOV-
(Tanıtım Bülteninden)
  • Baskı Tarihi:
    2008
  • Sayfa Sayısı:
    246
  • ISBN:
    9789944883863
  • Çeviri:
    Mazlum Beyhan
  • Yayınevi:
    Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
  • Kitabın Türü:
mehmet temiz 
 13 Ağu 20:34 · Kitabı okudu · 1 günde · Beğendi · 9/10 puan

Tolstoy farkının her cümlesinde hissedildiği tarihi ve belgesel nitelikli bir roman.

Yazar bu kitabında, 1800 lü yılların ortalarında, Kafkasya'da Ruslara karşı mücadele etmiş Hacı Murat isimli Müslüman bir komutanın dramatik hikayesini anlatıyor. Kitaptaki olayların ne kadarının, gerçek tarihle bire bir aynı olduğunu çok iyi bilemiyorum. Ama inandığım bir şey var ki, o da Tolstoy gibi bir yazarın, büyük çapta araştırmalar yapmadan böyle bir kitap yazmayacağıdır.

Kitabın akıcılığı mükemmel. Ben kitabı, tarihin o dönemini, bir de Tolstoy'un kaleminden okuyup değerlendirmek amacıyla, mutlaka okunması gereken kitaplardan biri olarak görüyorum.

İsmail Altunbüker 
06 Kas 11:26 · Kitabı okudu · 3 günde · Puan vermedi

Hacı Murat
Lev Nikolayeviç Tolstoy'un yazdığı, yine başka bir eser. Şimdi bu kitapta olayları üstün körü anlatmış, anlatmış ama, neden böyle yapmış belli değil. Şeyh şamil kimdir? Hacı Muratla ne bağlantısı var? Hacı Murat'a neden zulüm etti, neden ailesini esir aldı? Hacı Murat güya ikisi de Müslümanlar, neden Şamil den nefret ediyor? Gibi sorular hep havada kalıyor. Bu da kitabımızın eksik ve kötü yönleri oluyor. Tolstoy'un bilgi yetersizliğinden kaynaklanıyor, diye düşünüyorum. Otobiyografi değil, sadece kurgudan ibaret olsa, kitap güzel, diyecek yok. Fakat böyle olmadığını bir çoğumuz biliyor.

Bu kitabı anlamak için, önce Şeyh şamil kim? Hacı Murat kim? bunları öğrenmeniz lazım. Aralarında ne olmuşta bu hale gelmişler, hep bunlar bilgiye dayanıyor. Bir kere dünya, bu iki adamı Müslüman zannediyor. Hakikatte ise bunlar Müslüman falan değiller. Din sömürgecisiler, dinci kapitalistler. Kur'an, bu insanların sahtekarlığını çok güzel ortaya koyuyor. İsteyen Kur'an okuyup görebilir, şimdi konumuz o değil.

Bizim konumuz Tolstoy'un bu eseri yazma amacı, elbette ticari gelir, şöhret vesaire... Sonuçta bir yazar ve kendi itiraflarında da neler yaptığını açık açık ortaya koyuyor. Sadece bir kurgu olarak baksak da bazı olaylar havada kalmış, insanda soru işaretleri doğuruyor. Amaç sadece Rusya ile neden savaşa tutuştuğu ise Hacı Murat'ın, bu, bu kadar kolay olmamalıydı. Bu yüzden pek yeterli bir kitap değil, Fakat Tolstoy hayranlarının ve konuyu derinlemesine bilenlerin, gayet keyif alacakları bir eser. Okuyan ve okuyacak olan herkese keyifli okumalar diliyorum Türkiye ...

Bekir İstanbul 
16 Mar 2016 · Kitabı okudu · 3 günde · 7/10 puan

Kitaba bağlanmakta epey zorlandım. İlk 60, 70 sayfada o kadar çok isim ve olay geçiyor ki konu bütünlüğü sağlayamadım, kitabı yarım bırakmamak için kendimi zorladım. Kişiler ve olay bütünlüğü oturunca kitap daha rahat aktı.

Kafkasya, Çeçenistan, Rusya topraklarında geçen Hacı Murat'ın hazin öyküsü, Şeyh Şamil, müritler ve Rus Komutanları Tolstoy'un kaleminden okumak fena değildi...

Öncelikle okunacak kitaplar arasında görmüyorum ama çok kitap okuyup da okuyacak kitap arayanlara tavsiye edebilirim...

Gulu Ze 
11 Eki 2015 · Kitabı okumadı · Beğendi · 10/10 puan

Hac Murad ı bir-neçe defe oxumuşam, - çox maraqladır xüsusən yazarın orada türk sölərin işlətməsi çox xoşuma gelir.. Ancaq hadiselerin bu cür inkişaf etmesi fonunda Hacı Muradın belə sonluqla həlak olmasın heç hezm ede bilmirem.....

Elif K. 
26 Ağu 13:48 · Kitabı okudu · 3 günde · Beğendi · 6/10 puan

Çeçenistan, Kafkasya, Rusya arasında geçen sorunlar, Hacı Murat'ın hikayesi, Şeyh Şamil.. Olayları başlarda fazla karıştırdım. Çünkü karakter ve olay sayısı fazlaydı. Açık konuşmak gerekirse fazla etkilendiğim söylenemez... Bana biraz sıkıcı gelmesine rağmen ilerleyrn senelerde tekrar okuyacağıma eminim. Unutmayın kötü kitap yoktur, okuduğunuz yaşa hitap etmeyen kitap vardır. Her kitaptan mutlaka bir şeyler kazanırız, bu yüzden okumanızı tabi ki tavsiye ediyorum :)

Tolstoy'un 1896'da yazmaya başlayıp 1904'te bitirdiği ancak ölümünden sonra 1912 yılında yayımlanan bir romanıdır. Tolstoy bu kitabında Şeyh Şamil'in (kitabın bazı yerlerinde Şeyh Şamil'den 'İmam' diye de bahsedilmektedir.) gözde komutanlarından Hacı Murat'ı anlatmaktadır. Şeyh Şamil tarafından öldürülmek istendiği için Ruslara katılan Hacı Murat'ın acı sonu anlatılıyor kısa romanda.
•••Kitapları daha sonra hatırlamak üzere inceleme yazdığımdan bundan sonraki kısım ipucu (spoiler, sürprizbozan) içerebilir. Kitapla ilgili daha genel bilgiler edinmek isteyen bundan sonraki yazıyı okuyabilir.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Tolstoy bu romanına gördüğü ezilmiş bir devedikeni ile başlayıp bu devedikeninin ona anımsattığı Hacı Murat'ın hikayesiyle devam eder.
1851 yılının soğuk bir Kasım akşamında Hacı Murat müridleriyle birlikte bir Çeçen avuluna saklanır. Amacı Şeyh Şamil'den kaçıp Ruslara sığınmaktır (Şeyh Şamil; Çeçen ve Dağıstan'ın bağımsızlığı için yıllarca Avar hanlarıyla ve Rus çarlarıyla savaşmış bir mürşittir. Hacı Murat bu savaşımlar esnasında onun sürekli yanında olarak naibliğe kadar yükselmiştir.). Ona yardımcı olan köylüler aracılığıyla bir gece orada konaklar. Adamları aracılığıyla Ruslara bir mektup gönderir. Kendisine düşman olan köylülerin köyde olduğundan haberdar olmasıyla köyden kaçar. Rus askerleriyle kararlaştırdığı yerde birkaç zorlu mücadeleden sonra buluşur. Ruslar, Hacı Murat'a tam anlamıyla güvenmemektedir. Ancak onu kabul etmemenin de yanlış olacağını düşünmektedirler. Hacı Murat bütün bunların farkındadır. Her an tetiktedir. Rus komutanlar bu tehlikeli savaşçıyı üslerinden dolayı koruma altında bulundurmaktan çekinip sürekli gözetim altında tutmaktadır. Hacı Murat ise Şeyh Şamil konusunda kendilerine yardımcı olabilmesi için önce ailesini Şeyh Şamil'in elinden kurtarması için yardım etmelerini istemektedir. Ancak Rus tarafı onu birkaç sözle oyalamaktadır. Hacı Murat ailesiyle ilgili bilgi alabilmek için Nuha'ya gitmek istediğini söyler. Yanına Kazak askerler verilerek Nuha'ya gönderilir. Şeyh Şamil ise Hacı Murat'ın annesini, iki eşini, büyük oğlu Yusuf'u ve küçük çocuklarını yakalayıp Vedeno'da hapsetmiştir. Hacı Murat en çok büyük oğlu Yusuf'u sevmektedir. Bunu bilen Şeyh Şamil, Yusuf'a mektup yazdırarak babasından dönmesini istemesini söyler. Yoksa kendisine ve annesine kötülük edeceğini söyler. Bunu duyan Yusuf oradan ayrıldıktan sonra kendini öldürmek ister. Ama Şeyh Şamil'in adamları buna izin vermez. Onu tekrar bir çukurun içine atıp hapsederler. Hacı Murat dostları aracılığıyla ailesini kurtarmasına yardım edenlere üç bin ruble vereceğini duyurur. Kendisine yardımcı olmaya gönüllü olanlar Şeyh Şamil'in Hacı Murat'a yardımcı olanları tehdit etmesi sebebiyle bundan vazgeçer. Rusların da kendisini oyaladığını anlayan Hacı Murat, çareyi adamlarıyla kaçmakta bulur. Amacı Vedeno'ya gidip ailesini kurtarmaktır. Bunun için bir gün gezintiye çıkma bahanesiyle adamlarına atlarını ve silahlarını gizlice hazırlatır. Her zaman on Kazak askeri gözetiminde olan Hacı Murat ve müridlerinin peşine bu kez beş Kazak askeri verilmiştir. Hacı Murat ve müridleri bu beş askerden dördünü öldürerek kaçar, ancak içlerinden Mişkin adlı bir askeri ellerinden kaçırırlar. O da geri giderek kale komutanına haber verir. Kısa süre içerisinde onları yakalamak için milis kuvvetlerle birçok kişi toplanmıştır. Hacı Murat ve adamları soldaki bir pirinç tarlasına girerler bataklık olduğu için geç vakitte bir fidanlığa sığınırlar. Onu gören bir ihtiyar, askerlere saklandıkları yeri söyler. Askerler oraya ulaştıklarında karanlık vakti bir şey yapamayacaklarını anlayıp günün ışımasını beklerler. Günün ilk ışıklarında çatışma başlarlar. Dişe diş, zorlu bir mücadelenin ardından Rusların tarafına geçmiş Hacı Murat, eski bir dostu olan Hacı Ağa tarafından öldürülür. Başı kesilerek askerler tarafından herkese tek tek gösterilir.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Roman 155 sayfadan oluşuyor. Ancak son 30-40 sayfasında elimden bırakamadığımı söylemeliyim. Bunun öncesinde romanda çok fazla karakter olduğu için okumakta zorlandım. Hatırlamakta zorlanmamak için hepsini bir kağıda not aldım. Kitaba ara verdiğimde isimleri hatırlamam için faydası oldu. Romanla ilgili okuyucuyu en yoran kısmın bu kısım olduğunu düşünüyorum. Bunun dışında kitapla ilgili Tolstoy'un, Rus kaynaklarından yararlandığı için hataya düştüğü, romanda anlatılanın aksine; Hacı Murat'ın Şeyh Şamil tarafından verilen önemli bir görev nedeniyle Ruslara katıldığını belirten yorumlar okudum. Hacı Murat gibi milletine ve vatanına bağlı birinin Şeyh Şamil'e karşı gelmeyeceğini düşündüm ben de. Tolstoy da sayfa 78'de bunu ima eden cümlelerde bulunuyor. Aslında bunları Rus kaynaklarının yazamadığını, tam anlamıyla bu kaynaklara güvenmediğini de anlayabiliyoruz. Tolstoy'un bu kitabında Rusları ezici, dalkavukluk özelliklerine vurgu yapan eleştiriler; Hacı Murat'ı ise inançlı, zeki, cesur bir savaşçı olduğunu anlatan detaylar olduğunu belirtmeliyim. Hacı Murat'ı süper bir kahraman olarak da anlatmıyor. Tolstoy, Hacı Murat'ın ağzıyla sayfa 73'te kadınlara yönelik cinsiyetçi bir iki söz kaleme almış. Belki o döneme göre doğru (!) gelebilir, ancak garipsediğimi de belirtmeliyim. Bunun dışında kitapta birkaç yazım hatası fark ettim. Dipnotların olması da işimi kolaylaştırdı. Çeviriyi de beğendim. Ancak dediğim gibi karakter çokluğu beni zorlayan tek kısım oldu. Kitaplar ilgili hatırlayabildiğim detaylar bunlar. Değerli okurlara keyifle okumalar dileklerimle...

Sadık Kocak 
09 Mar 10:17 · Kitabı okudu · 3/10 puan

Bölümler arası geçişler oldukça yavaştı.
Kitabı, zayıf kalmış bir roman olarak düşünüyorum.
Tolstoy'un Dünya Klasiklerine girdiği romanı bulsam da okusam ..

Resul Can Erol 
01 Kas 12:16 · Kitabı okudu · 7 günde · Puan vermedi

Çok ama çok mükemmel bir dille yazılmış olan bu roman bana hala ilkek bir toplum olduğumuzu anımsattı. Bana göre toplumumuz hala cani, hayvansi içgüdüsüyle hareket etmeyi, adaleti, dini , örfü, adeti canı istediğinde nasıl kendi payına göre yorduğunu açıkca gösterdi. Ne yazık bize hala para ve zevk peşinde ölümleri yasallaştırmamiz. Irkımız, dinimiz diyerek nefret edip mürid kurup bizden olmayan herkesi düşman ilan etmemiz.
Halifelere ayırılıp dini allak bullak etmemiz ve bölünmemiz. Yaptıklarımizın hepsi , kiskançlık, hirs vb. Olaylarla başlamasi çok kötü.
Bir toplum seviyesi kursaydim insanliğın şuan bile hala ilk insanlar gibi paleolitik çağlardaki gibi yaşadığını savunabilirdim.


Ölüm tüm insanlık için tek gerçek. Dayanışma bize bu dunyayı en verimli halde kullanmayı sağlar. Bahsettiğiniz tüm ırklar dinler tüm ( rus, alman,yahudi) hepsi önceden sadece insandı. Yani herkes atasını ögrense asla 0 Rus, Türk olmadığını görecektir. Tek ihtiyaç insanliğın ilerlemesi ve sizin âhlaka uygun bir yaşam sürmenizdir. Ahlak doğru ve yanlışö yani iyi ce kötüyü bilmek ddmektir. Bilen insan daha az hata ve daha çok özelestiri yapar. Okuyun okutun!

Gültekin Ceyhun 
08 Eyl 2016 · Kitabı okudu · Beğendi · 8/10 puan

Bu kitabı liseli yıllarımda okumuştum. Yakın zamanda tekrar okuma isteği geldi kütüphanemde bulamayınca Kobo üzerinden satın alarak ebup formatında okudum. Bakış açımın ne kadar genişeldiğini ikinci kez okuyunca fark ettim. Bazen yıllar sonra aynı satırlara bakmak farklı pencerler açıyor hayatlarımıza...

Sevgi İkinci 
27 Eki 2015 · Kitabı okudu · Beğendi · 8/10 puan

Hacı Murat, şimdiye kadar okuduğum Rus romanlarından, kendine seçtiği müslüman baş karakterle ayrılıyordu. Tolstoy'un Hacı Murat'ın destansı hikayesinden etkilenip kendi araştırmaları ile romanlaştırdığı bu hikayede o zamanlar bir müslümanın, müslüman olmayan tarafından ne kadar saygın okunduğunu görmek gerçekten etkileyici. Bunu müslüman bir bilinçle söylemiyorum. Sorguladığım ya da sorgulanmasını dilediğim, nasıl olup da yüzyıl sonra bu okumanın neden ve nasıl değiştiği. Kitaptan bende kalan diğer algı ise Tolstoy'un, ülkenin başından rütbesiz askerine kadar, neredeyse tüm Rus yönetici ve askerlerini kıyasıya eleştirmiş olması. Kitapta bir tane kahraman, iyi bulup özdeşleşeceğiniz Rus yok. Kaçınılmaz aklıma, bugünün Türkiye'sinde böyle bir kitap yazılabilir miydi? sorusu oluştu. Tesadüftür ya, kitabı okumamın arkasından izlediğim bir belgeselde Tolstoy'un adı, düşünceleri ile Rusya'yı etkilemiş yazar olarak geçiyor, İskoçya'da motoru bulup, sanayi devrimi başlatan meraklı ile eş tutuluyordu. Saygıyı fazlasıyla hak eden insan kişi Tolstoy, iyi varmışsın! İyi ki yazmışsın!

4 /

Kitaptan 56 Alıntı

Oblomov 
18 Tem 2016 · Kitabı okudu · Puan vermedi

Barış
Kötü bir barış, iyi bir kavgadan daha iyidir.

Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 49 - Can Yayınları)Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 49 - Can Yayınları)
mehmet temiz 
13 Ağu 19:10 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

''Ne müthiş bir yaşam direnci !'' diye düşündüm. '' İnsanoğlu her şeyi yenmiş,
milyonlarca otu, bitkiyi,canlıyı yok etmiş ama bu deve dikeni hala direniyor !...''

Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 7 - Yılmaz Kitabevi - 2016)Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 7 - Yılmaz Kitabevi - 2016)
Yasemin A. 
27 Mar 03:22 · Kitabı okudu · 7/10 puan

“Bi­lir­si­niz, en kö­tü ba­rış bi­le, en iyi kav­ga­dan da­ha iyi­dir.”

Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 73 - e kitap)Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 73 - e kitap)
mehmet temiz 
13 Ağu 19:24 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

İki ay saçımı tıraş etmedim, tırnaklarımı kesmedim. Sonra onların evine gittim. Beni anneleri Patimat'ın yanına götürdüler. Patimat bana süt emzirdi. Böylelikle Hacı Murat'ın kardeşi oldum.

Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 93 - Yılmaz Kitabevi - 2016)Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 93 - Yılmaz Kitabevi - 2016)

Gördüklerinin Hacı Murat'ın hoşuna gitmemesine imkan var mıydı?
Hacı Murat, Vorontsov'a da herkese verdiği cevabı verdi: <<bizde bu yok>> bunu, onlarda olan şeyin iyi ya da kötü olduğunu belirtmeden söylüyordu.

Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 83)Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 83)
mehmet temiz 
13 Ağu 19:19 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

İhtiyarlar derlerdi ki, o zamanlar bütün insanlar bir ermiş gibi yaşarmış. Tütün içmezler, içki kullanmazlar, ibadeti bırakmazlar, birbirlerinin fenalıklarını bağışlarlar ve hatta kan davasından bile vazgeçerlermiş. Yolda para ya da bir eşya buldukları zaman, onu bir direğe bağlarlar veya yol kenarına bırakırlarmış. O zaman Allah'ta halkı bereket içinde yaşatır, muzaffer kılarmış. Şimdiki gibi değilmiş yani.

Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 90 - Yılmaz Kitabevi - 2016)Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 90 - Yılmaz Kitabevi - 2016)

Öğrenciyle ilgili mesele şuydu: Bir sınavı iki seferde de veremeyen bir delikanlı sınava üçüncü kez girmiş. Hocası onu yine geçirmeyince, hastalık derecesinde sinirli olan öğrenci, bunu bir haksızlık addedip cinnet getirmiş, kalemini bıçak gibi kullanarak profesörün üstüne atılmış ve bir kaç yerinden onu hafifçe yaralamıştı.

Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 121)Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 121)

Hacı Murad müddet sustu (karşısındakinin konuşmasını hiç kesmez, konuşmasını bitirince bile belki söylenecek başka şeyler kalmıştır diye uzun süre sessiz beklerdi).

Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 79)Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 79)
mehmet temiz 
13 Ağu 19:13 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

Anlatılanlara göre esir aldığı kadına bir şövalyeye yakışır şekilde iyi davranmış ve sonra serbest bırakmış.

Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 72 - Yılmaz Kitabevi - 2016)Hacı Murat, Lev Nikolayeviç Tolstoy (Sayfa 72 - Yılmaz Kitabevi - 2016)

Kitapla ilgili 1 Haber

Arkada Kalanlar: "Posthumous Books"
Arkada Kalanlar: "Posthumous Books" Bugünlerde Umberto Eco’nun yeni bir kitabı yayınlanabilir desem ne dersiniz? 19 Şubat 2016 edebiyat ve kültür dünyası için önemli iki kaybın yaşandığı, Umberto Eco ve Harper Lee’nin gözlerini bu dünyaya kapadığı bir tarihti. Ancak Umberto Eco’nun “Pape Satàn Aleppe: Chronicles of a Liquid Society” adlı kitabının İtalyancası 26 Şubat’ta yayınlandı. Yakında İngilizce ve Türkçe baskısını da görebiliriz. Peki yazarlarının ölümünden sonra yayınlanan diğer kitapları merak ettiniz mi?