8,0/10  (406 Oy) · 
1.523 okunma  · 
332 beğeni  · 
12.729 gösterim
Goethe'nin Faust'u, büyülü güçler elde etmek ve bilinmeyenleri öğrenmek için ruhunu Mephistopheles adındaki şeytana satan gezgin hokkabazın öyküsünü anlatır. Eski bir Alman masalının oldukça uç bir uyarlanışı olan Faust'u yazmak altmış yıl sürdü. Bunun sonucunda Goethe yaşamı boyunca kafasını kurcalayan tüm sorulara -ahlak yasalarından mitolojiye kadar- bu büyük dramatik ve şiirsel yapıtta yer vermeyi başardı. Faust yazarın tüm ahlaksal ve sanatsal gelişiminin capcanlı bir belgesidir.
(Arka Kapak)

Kesinlikle Spoiler Içerir .....

Faust...Yazarın 60 yıl boyunca ara ara yazdığı ölümünden çok kısa önce bitirdiği ,bir yönüyle hayatına tanisiklik eden eşsiz bir eser ...Kitap tiyatro türünde yazılmış ,şiirsel ve mitolojik öğeler içeren sembolik metin .Ama çok da önemli bir metin ...Yazarın de dediği gibi insanlığın kitabı,insanlığın dramini konu alan bir eser ...

Kitap iki bölümden oluşur .Birinci bölümde ,Faust ogrenebilecegi bütün ilimleri(ilahiyat ,felsefe,tabiat,tip ,bilim) yalayıp yutmuş ,ancak dünyevi hazlardan kendisini tamamen çekmiş ,kabuğuna çekilmiş bir doktor ...
Artık bu ilimler onu tatmin etmemektedir .Bu boşluğu buyuculukle ,ruh cagirmayla doldurabilecegini düşünür.Ruh çağırdığı bir gün karşısında Mefisto ' yu bulur .Mefisto ona kirli oyunuyla dünyadan haz alacağına dair vaadlerde bulunur .Faust buna razı olur ve aralarında sözleşme imzalanir.Faust ne zaman ki hazlar cihetiyle tatmine ermiş şekilde " Dur ,geçme zaman,ne güzelsin " dediği an artık ölüme razı olur . Faust ve Mefisto için alemler arası yolculuk başlar .Mefisto,Fausta aşk oklarini gönderir .Ona buyucunun hazırladığı aşk içkisini icirir.Faust karşısına çıkan genç yaştaki Margaret'e karşı derin bir sevdaya tutulur .Margaret ise dinine,ahlaki değerlerine bağlı ,haya duygusu olan yoksul bir ailenin kızı ...Komşusu aracılığıyla görüşmeye başlarlar .Margaret de bu duyguya karşılık vermeye başlar .Margaret annesinden gizli gizli geldiği ve daha rahat görüşebilmek için ,Faust annesine uykudayken icirmesi için bir zehir verir .Margaret'in annesinin katili olur böylece Faust ..Ayrıca Margaret'in hamile kaldığını öğrenen kardeşi ile Faust kavgaya tutuşur .Mefisto,Faust'a kardeşini de oldurtur.Margaret için utanç vesilesi ve vicdan azabı uyandıran bu elim hadise Margaret'i zindanlara ,idam mahkumu olmasına kadar surukleyecektir.İkinci bolumdeyse Faust ise Helena ile aşka tutulacak,bu da kendisini tatmin etmeyecek , parayla ,aşkla nefsini hatlarıyla imtihan olacaktır ...

Kitap özetle bu şekilde ...Kitabın birinci bölümü gayet sade ve akıcı ,İkinci bölümü ise olaylar arası bağlantılar ,Yunan mitolojisi ,büyücüler vs gayet karmaşık ve
zor ilerliyor ..Ama düşünsenize 60 yıl boyunca ölümüne çok yakın bir zamana kadar yazılmış bir eser elbette ki kolay anlaşılmayı beklenmesin.Ben riske atmayıp ,Sadi Irmak cevirisiyle okudum ..Gerek önsoz,gerekse dipnot gayet anlaşılır...Kocaman bir teşekkürü hak ediyor ,Sevgili Sadi Irmak ...

Kitabın bana dusundurduklerine gelince ;Goethe,"Gökteki İlk Oyun" demiş Mefisto-Faust hikayesine ...Yani insanla başlayan
Mefisto-Faust hikayesi henüz bitmiş
değil ...Kitabın sonunda Goethe , Mefisto mu galip yoksa Faust mu belli değil, der.Insanın Allah'a teveccuhunde şeytanla mücadelesi ,köşe kapmacasi kıyamete kadar devam edecektir .Henüz oyun bitmiş ,perde kapanmış değildir. Bundan dolayı bu kitabını Goethe ,"Insanlığın Kitabı " olarak nitelendirir.

Mefisto İbranice " ahlak bozan"
anlamındadır ...Mefisto da yani şeytan da Allah' a söz vermiş ,insanları doğru yoldan saptiracak,kendisine benzetecek,günah işlemiş ,gunahinda ısrarcı ,isyankar ,ümitsiz bir yaratilisin simgesi ... Kıyamete kadar bitmeyecek bir ateş-toprak öyküsü.  “Ben ondan üstünüm, çünkü beni ateşten, onu ise topraktan yarattın.” (Sad Suresi, 76) diyen Şeytan’ın ateşe öykünenleri kendisine benzetme sahnesi. Cennet için yaratılan şerefli bir mahlûkun Cehenneme odun taşıma trajedisi. İlahî bir komedya…

Bir yönüyle istidatlarini korelten,yaratılış mahiyetinin aksine kullanan dünyasını da ahiretini de ateşe cevirenlerin hikayesi ...Faust gibi Mefisto'ya ruhunu satmislarin ,nefsani hazlarin peşine dusmuslerin,verdiği putlarla kapana kistirilmislarin hikayesi ...Şeytan kıyamete kadar oklarini insanlığa gonderecektir .Kimi zaman bolluk ve refahla küstahlaştırır insanı.. geçim kolaylığı şımartır.. lüks felç eder.. şatafatlı ve süslü bir yaşam tarzı öldürür. Kimi zaman beyinlerine olumsuz tesirler göndererek vesvese verir ,yoldan çıkartır.Insanlık verilen nimetlere sukredemez ,bazen de sıkıntılar karşısında sabredemez bir haldedir .Hayat yorgunu ,bezgin..Yokuşu çıkmadan yolda kalmış,yaşıyor ama ölü gibidir.

Zamana yenik düşen Faust'ların kalbinden muhabbet alındığı için her şeyden nefret ederler .Yeşilden nefret ederler,kalemden nefret ederler,paraya tapmayanlardan,boyun egmeyenlerden nefret ederler, farkliliklardan, nefret ederler,dinini dünyaya satmayanlardan ,elbette makam ve mevkiyi paylasamadiklarindan; birbirlerinden nefret ederler...Herşey betondan ibaret olmali onlar için....Binalar,yollar,zihinler,dimaglar,
kalpler ...Beton kadar soğuk,sert,tepkisiz olmalı herkes onlar için..Aksine tahammülü yoktur onların...Bir yangın yerine çevirirler her yeri ...Ateşi ateşle sondurdugumuz,acıyı acıyla unuttuğumuz bir yangın yeri ...

Maalesef ki Goethe'nin Faust -Mefisto tiyatro oyununda olduğu gibi ,kimse oyunun dışına çıkmak istemiyor .Gerçekle yüzleşmek ,uykudan uyandırılmak ,sarhosluktan ayılmak istemiyor . Oyunun dışına çekip uyandırmak istiyorsunuz,öylesine rollerine kendilerini kaptirmislar ki hepsi yalancı ikballerinin,satafatlarinin baş kahramanı gibi...Gonullerini bu tiyatroya kaptıran seyirciler de öyle ..Büyünün bozulmasını ,perdenin kapanmasını istemiyorlar ...

Perde kapanacak ,oyun bitecek ve "insanlık aldandi" olacak bu oyunun adı ...Henüz vakit varken perde kapanmadan sevdiklerimize sımsıkı sarılıp,kulluk rolüne kendimizi programlayip,şeytanın oyunlarına aldanmadan dünyaya dünya kadar ,ahirete ahiret kadar değer verenlerden olmamız dileğiyle ....

Keyifli okumalar .....