Hayat İmkânsız Değil; İnsan İçindeki Mucizeye Geç Kalabiliyormuş!
Hayat İmkânsız Değil; Bazen Sadece Biz Çok Yorulmuş Oluyoruz
I—BAŞLANGIÇ:
Matt Haig’in Hayat İmkânsız adlı eserini bitirdiğimde kitabı kapatmadım aslında; sadece sayfaları kapattım. Çünkü bazı kitaplar bitince susmaz. İçinizde konuşmaya devam eder. Bu kitap da tam olarak onlardan biri oldu benim için.
Matt Haig, yine bildiğimiz yerden yakalıyor insanı: kayıptan, pişmanlıktan, yalnızlıktan, geçmişin insanın içinde bıraktığı o görünmez tortudan… Ama bunu yaparken okuru karanlığın içine bırakıp gitmiyor. Aksine, karanlığın içinde küçük küçük ışıklar yakıyor. Hani bazen hayatın bize karşı çok sert, çok yorucu, hatta biraz da “fazla mesai yapan bir kader memuru” gibi davrandığını düşünürüz ya; Haig tam o noktada çıkıp şunu fısıldıyor: “Belki de mesele hayatın imkânsız olması değil, bizim yeniden başlamaktan korkmamızdır.”
II—İNCELEME:
Romanın merkezinde Grace Winters var. Emekli, yalnız, geçmişin ağır yüklerini omuzlarında taşıyan, hayatla arasına mesafe koymuş bir kadın. Onun Ibiza’ya uzanan hikâyesi ilk bakışta gizemli, hatta yer yer fantastik bir yolculuk gibi görünse de bana göre kitabın asıl yolculuğu dışarıda değil, içeride yaşanıyor. Grace’in gittiği ada kadar, kendi içine yaptığı yolculuk da romanın kalbini oluşturuyor.
Kitapta en çok sevdiğim taraflardan biri, Matt Haig’in “iyileşme” meselesini kolaycı bir iyimserlikle anlatmamasıydı. Bu romanda acılar bir anda geçmiyor, kayıplar sihirli bir cümleyle kapanmıyor, geçmiş yok olmuyor. Zaten hayat da böyle değil mi? Bazı boşluklar kapanmaz; sadece insan o boşlukla yaşamayı öğrenir. Bazı özürler geçmişi değiştirmez; ama insanın içindeki düğümü biraz gevşetir. Bazı başlangıçlar da cesaretten önce korkuyla gelir.
Grace’in hikâyesi bana şunu düşündürdü: İnsan bazen yaşlanınca değil, ummaktan vazgeçince yaşlanıyor. Ve bazen yeniden başlamak için genç olmak gerekmiyor; sadece hâlâ içimizde bir yerde hayata dönmek isteyen o küçük sesi tamamen susturmamış olmak gerekiyor.
Matt Haig’in kalemi yine tanıdık: sade, içten, yer yer şiirsel, yer yer felsefi, bazen de insanı gülümseten bir sıcaklıkta. Çok büyük cümleler kuruyormuş gibi yapmadan büyük şeyler söylüyor. Bazı sayfalarda “evet, ben de böyle hissetmiştim” dedirtiyor. Bazı sayfalarda ise insanın içindeki dağınık odalara sessizce girip perdeleri aralıyor.
III—DEĞERLENDİRME:
Elbette kitabın herkes için kusursuz olduğunu söyleyemem. Fantastik/olağanüstü tarafları bazı okurlar için fazla sembolik ya da biraz “Haig usulü umut enjeksiyonu” gibi gelebilir. Hatta gerçekçi roman sevenler bazı bölümlerde “bir dakika, biz ne ara buraya geldik?” diyebilir. Ama bence Matt Haig’i Matt Haig yapan şey de tam olarak bu: Gerçek hayatın kırık yerlerine biraz hayal, biraz umut, biraz da “belki de imkânsız dediğimiz şeyler sadece henüz anlamadıklarımızdır” duygusu serpiştirmesi.
Hayat İmkânsız, bana göre bir yas romanı olduğu kadar bir yeniden başlama romanı. Bir kayıp hikâyesi olduğu kadar, insanın kendini yeniden bulma hikâyesi. Bir ada romanı olduğu kadar, insanın kendi içine yaptığı uzun ve zorlu bir seyahat.
IV—Bu kitap bana şunu hatırlattı:
Bazen insanın en büyük mucizesi, dünyayı değiştirmesi değildir. Sabah uyanıp hâlâ yaşayabileceğine inanmasıdır.
Matt Haig yine insanın kırılmış yerlerinden içeri sızmayı başarıyor. Ve okura şunu hissettiriyor: Hayat bazen imkânsız görünür; ama belki de tam o anda, içimizde hâlâ mümkün olan bir şeyler vardır.
V—TAHLİL:
Velhasıl; bu kitabı okurken Ibiza’ya gitmedim belki ama kendi içimde uzun zamandır kapısını açmadığım birkaç odaya uğradım. Kitapların en güzeli de bu değil mi zaten? Bizi bir yere götürürken aslında bize kendimizi geri getirmeleri…
VI—SONUÇ:
Tavsiye eder miyim?
Eğer kayıp, yalnızlık, pişmanlık, yeniden başlama, umut ve insanın kendi geçmişiyle barışma çabası üzerine içli ama aynı zamanda ışığı olan bir roman okumak istiyorsanız, evet. Matt Haig’in dünyasına aşinaysanız zaten bu kitap size tanıdık bir yerden dokunacaktır. İlk kez okuyacaksanız da hazırlıklı olun: Bu yazar bazen roman yazmıyor, insanın kalbine not bırakıyor.
··
259 Gösterim
2 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Çok teşekkür ederim, kıymetli yorumunuz beni gerçekten mutlu etti. Matt Haig, insanın kırılgan yanlarına dokunmayı bilen bir yazar. Henüz okumadıysanız bence doğru zamanda karşınıza çıkacak yazarlardan biri. Çünkü bazı kitaplar sadece okunmaz; insanın içinde bir yere denk gelir.
