·392 syf.··Beğendi
···Okunma: 21 Haziran 2026 18:30 'Modern Tutiname ': UZAKLARIN ŞARKISI kitap incelemesi:
Yazar: Kaan Murat Yanık
Boğaziçi kitap kulübü 'Okur Yazar Buluşmaları' etkinliklerimiz kapsamında görevli olduğum Şiir Müzesi'nde ikinci olarak yazar Kaan Murat'ı Yanık'ı ağırladık.
Aslında muhitimizin güzide okullarından bir ilkokulun kitap okuma grubuna bizler de ev sahipliği yapmaya çalışarak yine kardeş kulüp dayanışması yaşamış olduk. Tüm üyelerin, kitap kurtlarının ilgisine sağlık.
KONU: Hayatın önceki dönemlerinde acılar yaşamış roman yazma hayali ile yanıp tutuşan bir Bünyamin karakteri var günün birinde Kars'a gider ve uzlet'e çekilir yalnız kalmak ister bu süreçte o yörenin insanları ile kurmuş olduğu ilişkiler sonucunda ilginç olaylarla karşılaşır kitabın seyri asıl buradan sonra başlar. Hint ve Doğu ezgileri motifleri fantastik karakterler hayal ve halüsinasyonlar rüyalar insanı sorgulatır.
Gabriel Garcia Marquez’in başlattığı büyülü gerçekçilik akımını yansımalarını fazlasıyla gördüğümüz bu romanda belki yazar için yerli Marquez diyebiliriz. Binbir Gece masalları gibi bir kurgusu var çünkü öte yandan Türk yazarlardan da etkilenmiş Gulyabani ya da evrensel, yazarlar Koku, Yüzyıllık Yalnızlık gibi... Bu noktadan sonra roman karakterimiz Besti Nineyle karşılaşır ve bu noktada sonra roman daha akıcı hale gelir ve ninenin gizemli evinde 260 yaşında bembeyaz tüylü bir papağan çıkar adı Zencefildir. Yaşlı ve bilge bu papağan, büyülü gerçekçiliği kapılarını aralar. Binbir Gece masalları tadında diyebileceğimiz bir dünyanın içine bizi sokar.
Papağan Zencefil ve Gül badem karakteri Hindistan Yeni delhi'den İstanbul'a sürgüne giderler. Dolayısıyla 18. yüzyıl Osmanlı'daki Lale devri'ni ve İstanbul'un günlük hayatını insanlarını eserde görürüz.Şarkılara da metaforik göndermeler atıflar yapılır sessiz gemi şarkısı şiiri gibi.
Metinler arasılığın da bulunduğu bu eserde Tutiname ye de atıflar vardır. Buralarda papağanlar 1001 Gece masallarındaki gibi bizlere olayları anlatır. (Sanskritçe çeviri metinden düzenlenerek Tutinamenin Osmanlıca çevirileri yapılmış ve en son Behçet Kemal Necatigil de bu eseri Türkçe'ye çevirmiş bunu da okumak gerekir.)
Tren simgesi geçmişle gelecek arasında bir köprüdür zaman yolculuğunu betimler ...
Fiziksel hareketlilik içsel dönüşüm ruh bilimi ile ilintilidir turuncu sonbaharı temsil eder ve nine karakteri ile yöresel söyleşi bulunur Kars Ağzı vardır. Postmodern sembolist çok katmanlı eski musiki ve Hint felsefelerinin olduğu çok güzel bir roman okuduk, yazarın zaman makinasına ışınlandk. Bizler de konsept olarak yazarla söyleşi yaparken arka fonda eski musiki'den 'Tut-i mucize i guyem', Avaremu gibi geleneksel ve Hint nağmelerinden eserler paylaştık..Postmodern tutiname diyebileceğimiz papağan hikayeleri kurgusu üzerine inşa edilmiş roman' doğu atmosferini, klasik Türk edebiyatının estetiğini harmanlayan müzikal bir yapıya sahiptir. Dolayısıyla romanın ruhunu oluşturan şiirsel nağmeler, Hindu ve Klasik Türk müziği nağmeleri eser'in fonuna mistiklik katar.
Yazmak için oldukça seyahat de eden yazardan dinlediklerim: "Her ülkeden bir kitap okumak insanı edebi olarak keyifle tutar./ Masal ve modern roman tekniğini bir araya getirdim. Ninemden dinlediğim masallardan gelen bir birikimimin ve ruhumun, zihnimin, o çocuksu saflığına sığınarak. Türk ve Dünya klasiklerini, Rus edebiyatını, Para psikolojiyi, büyülü gerçekçiliği okudum. 'Butimar' eserimde de rüyaları tasarlama fikrine çalışmıştım. Yaşamımızın üçte biri rüyalarda geçiyor. Hayat aslında somun ekmek ve bir bütün ve iç içe. Dolayısıyla insan hayatı atık zaman olarak görmemeli, hayata yaşadıklarının hepsinin bir anlamı olmalı fakat hayatı hepimiz ne kadar ciddiye alabiliriz. O da tabi düşünülmeli."
Velhasılı bu buluşmada "Büyülü Gerçekçilik" rüzgarı bizleri uçuşturdu. "Bundan sonra Zaman Makinesi bizi nereye ışınlar?"la ilgili tüyolar aldık, belki de romanın en seçkin tiplemesi Zencefille tekrar buluşmak üzere sözleştik. "