Puan vermedi·136 syf.····Okunma: 23 Haziran 2026 23:13 Voltaire, mümkün dünyaların en iyisinde yaşadığımız yönündeki optimist düşünceyi hicvediyor kitap boyunca. Engizisyonu, köleliği, sömürgeciliği eleştiriyor. Neredeyse dünyayı dolaşıp türlü talihsizlikler yaşayıp akıl almaz kötülüklere tanık olan ana karakter Candide etrafında dönen hikaye, İstanbul'da sonlanıyor. Orada halinden memnun, nasıl yaşaması gerektiği konusunda kararlı birinden çalışmanın önemine dair duyduğu söz hayatını değiştiriyor: "Çalışma üç büyük kötülüğü uzak tutar: can sıkıntısını, kötü huyları ve yoksulluğu."
Bunun yanında değinmeden geçilirse yorumu eksik bırakacağını düşündüğüm bir unsur daha var: yazarın yer yer ırkçılığa varan dili. Elbette satirik ve abartılı bu hikayede alay edilen çokça topluluk var ama bazılarına yönelik ifadeler bunun sınırlarını aşıyor. Özellikle Avrupa dışında yaşayan yerli halklara yönelik olanlar bunun bir örneği sayılabilir.
Yine Candide'in kitap boyunca kavuşmak için her şeyi göze aldığı kadını finalde, yaşadıklarının etkisiyle, "çirkinleşmiş" bulunca yaşadığı hayal kırıklığı, kadınla evlenmelerine engel olmak isteyen abisine karşı söylediği, kadını artık iyiliğinden ötürü alacağı sözleri de günümüz okuru için rahatsız edici nitelikteydi.
Son olarak, Candide; olumsuz yanlarına rağmen, eleştirdikleri ve hiciv gücüyle hala güncelliğini koruyan bir klasik.