"Maskelerin ardındaki insan."
Felsefe ile psikoterapinin tıp tarihi zemininde bu kadar kusursuz evlendirildiği bir başka eser var mıdır, emin değilim. Irvin Yalom, "Nietzsche Ağladığında" ile sadece kurgusal bir roman yazmamış; adeta okurun ruhuna, kendi hayatını sorgulatacak aynalar yerleştirmiş.
Kitap, Lou Salomé’nin ricasıyla ümitsizliğe çare arayan Dr. Josef Breuer ile yalnızlığı bir zırh gibi kuşanan filozof Friedrich Nietzsche’nin yollarının kesişmesini konu alıyor. Ancak hikaye ilerledikçe kimin doktor, kimin hasta olduğu birbirine karışıyor. Karşılıklı bir "akıl düellosu" olarak başlayan diyaloglar, bir süre sonra iki insanın en çıplak, en savunmasız halleriyle yüzleştiği bir ruh ortaklığına dönüşüyor.
Benim için kitabın kalbini oluşturan birkaç temel sarsıntı şunlar oldu:
Saplantılar ve Yaşanmamış Hayatlar: Dr. Breuer’in Bertha saplantısı ile Nietzsche’nin Lou Salomé tutkusu... Yalom bize çok net bir şey gösteriyor: Bir başkasına duyulan aşırı saplantı, aslında insanın kendi içindeki boşluktan, yaşayamadığı gençliğinden ve ölüm korkusundan kaçma çabasıdır.
Amor Fati (Kaderini Sevmek): Kitap boyunca kulaklarımızda çınlayan o soru: "Böyle bir hayatı, her detayıyla sonsuza kadar aynen tekrar yaşamayı ister miydiniz?" Kendi seçimlerinin sorumluluğunu alamayan, hayatını toplumun veya evliliğin sınırlarına hapsolmuş hisseden Breuer üzerinden, aslında hepimizin özgürlük korkusu yüzümüze vuruluyor.
Yalnızlığın İki Yüzü: Nietzsche’nin o gururlu, kimseye muhtaç olmak istemeyen duvarlarının arkasında aslında ne kadar büyük bir "anlaşılma" açlığı olduğunu görmek can yakıcıydı. Onun ağlaması, zayıflık değil; insanın kendi sınırlarını ve incinebilirliğini kabul ettiği o muazzam özgürleşme anıydı.
Üslup üzerine:
Dönemin Viyana atmosferi, genç Sigmund Freud'un ayak sesleri ve satır aralarına serpiştirilmiş felsefi derinlik okuma keyfini zirveye çıkarıyor. Diyaloglar o kadar yoğun ki, bazı sayfaları kapatıp "Ben gerçekten kendi hayatımı mı yaşıyorum, yoksa bana biçilen rolü mü?" diye düşünmekten kendimi alamadım.
Son Söz:
"Nietzsche Ağladığında", sadece bir dönem romanı değil; kendi içsel hapishanelerinden kaçmak, zincirlerini kırmak ve "kendisi olmak" isteyen her okurun mutlaka geçmesi gereken bir durak. Kendi alevinde yanmaya cesareti olanlar kesinlikle okumalı.
·
23 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.