GÖLGESİZLER
Köyünde gazoz ve poğaça satılan amcadan kitap alarak edebiyat dünyasının soluğunu çekmeye başlayan ve bu soluğuyla bizlere soluksuz okuyacağımız eserler bırakan Hasan Ali Toptaş. Edebiyat tanrısının kıyak geçtiği nadir yazarlardan, "Doğunun Kafka'sı". Muhteşem yazar, bir o kadar da mütevazı. Hasan Ali Bey ile “Gölgesizler” romanını okuyarak tanıştım ve ilerleyen günlerde daha birçok eserleriyle birlikteliğimiz devam edecek gibi...
Bu kitabı yapacağım birkaç alıntı ile “yorumlamak” istiyorum; çünkü Hasan Ali Bey’in romanı hakkında detaylı inceleme yapmam, ceviz kabuğuyla denize açılmam gibi.
BAŞLIYORUM
"... Muhtar, kadının bakışlarında derin bir boşluk görmüştü bir an ve sonra, sonraki yıllarda sık sık anımsamıştı bu bakışları; her kadının gözünde bir erkeğin kaybolup gideceği boşluk bulunduğuna inanmıştı."
"O her şeyin mutlaka bir iz bırakacağına inanıyordu, izsiz bir şey olamazdı; kuşların bile izi vardı gökyüzünde, sözcüklerin dişte; bakışların yüzde."
"... kaçırılmış denmesine sevinmişti aslında; bu, kaybolmasından iyiydi. Kayıplardan korkuyordu çünkü; her yana dağılıveren bir belirsizlikti onlar, görülüp denetlenmesi, hatta düşünülmesi bile zordu."
"Kuş kılığına bürünürdü Nuri olmaktansa, kanat çırpa çırpa uçar giderdi uzaklara."
"Nasıl sevinmesinmiş, içinde biriken uzaklara gidiyormuş işte..."
"Arkasına yaslandı muhtar, gözleri yerdeki kan lekesinde, 'yoksa bu köyde herkesin bir yoku mu var?' diye geçirdi içinden. [...] Belki de doğru düşünüyordu; herkesin bir yoku vardı köyde… […] Herkes kendi yokunu besliyordu."
"...Daha doğrusu herkesin, asla göremeyeceği hâlde görmek istediği kayıp bir yüzü vardır."
" Aynı yolda yürümekten başka çaresi olmayan tuhaf birer yaratıktı insanlar; tekrarın tekrarlananın örtüsü olduğunu anlayamadan..."
"Artık boğazına kadar sessizlik dolu kayıp bir sır küpüydü."
"Ola ki benden sonrasındaydım ben."
“Artık gecenin içinde bekleyen birer geceydiler.”
Günlük yaşama benzer fakat bir o kadar da gerçeklikten uzak, varoluşunu hisseden fakat kayboluşların, yok oluşların, gaybın cirit attığı bir yapıt. “Kaybın ve gaybın aynı satırlarda el ele dolaştığı” romandır Gölgesizler. Romanı okurken ilk bölümlerde birilerini arıyorsunuz, okumaya devam ettiğinizde aradığınız kişinin yanına oturuyorsunuz, biraz daha okuyunca bir de bakmışsınız o; sizsiniz! Kayıp kelimesinin kayıp yüzüne ayna tutuyor âdeta yazarımız. Kayboluşların "Sayfaya, mürekkebe büründüm; Gölgesizler diye göründüm" diyişini duyar gibi oldum, kitabın her satırında.
Zamanda yolculuk yapıyor, yer alan iki mekan arasında mekik dokuyorsunuz. Biz okurlara takip etmesi biraz karışık zaman ve mekan sunuluyor.
Eser, sayfa sayısı olarak az gibi görünebilir; fakat kitabı satır aralarıyla birlikte okuduğunuzda git gide uzuyor, uzuyor, derinleşiyor. Cümleler, barındırdıkları anlamlar ile birlikte bazen ruhuma bir mıh gibi çakılıyor, bazen karmaşıklığıyla bilincimi bulandırıp karıştırıyor, âdeta çözülmesi güç bir düğümün içine sıkıştırıyordu beni. Gizemi sevmeyen okurlar için okuması gerçekten güç bir eser diyebilirim. Betimlemeler, insanın hayal gücünü zorlayabiliyor; berberin elindeki makas sanki kulağımın dibinde şaklıyor, çırağın örttüğü havlu sanki dizlerimin üstünde duruyordu. Kendimi kaptırdığım zamanlarda (ki kendinizi kaptırmazsanız size isyan edip kendini sizin elinizden atabilir ve kapağını bir daha size açmayabilir) aynalı kuşların kanat seslerini duyuyor, kandilin ışıkları odamın duvarlarını yalıyor, kağnının ve atın teptiği Ramazan’ın çığlıkları sanki odamın penceresinden içeri giriyordu. Bir berber nasıl ki tıraş ederken USTURAyı ustaca kullanır, işinin kalitesini USTURA kullanışıyla belli eder ve kendisine USTURA USTASI dedirtirse; işte Hasan Ali Bey de olayları ve durumu anlatırken İSTİARELERİ o denli ustalıkla kullanmış, kendisine İSTİARE USTASI demek demek geliyor içimden (Örn: bakışlarında “derin bir boşluk” / içinde “biriken uzaklara” / Herkes kendi “yokunu besliyor”).
Kurgusal olarak mükemmel bir eser okuduğum için çok mutluyum.
·
5 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.