Edebiyatımızın şahsına münhasır, kült ve kaliteli yapıtlarından olan bu eseri dilinin ağırlığı nedeniyle yıllarca okumayı erteledim. Fakat artık hazır olduğumu hissetmekten ziyade merakıma yenik düştüğüm için okudum.
Oysa okurken de gördüm ki dilinin ağırlığı azımsanmayacak kadar çok eski kelime - Osmanlı Türkçesi- bulunmasından, yani her ne kadar ara ara sözlük ile kitap arasında mekik dokumak zorunda kalıyorsanız da neticesinde anlıyorsunuz. Zaten bence bu kelimeler dışında dili oldukça akıcı yani fazla uzun veyahut karmaşık cümleler, kelimelerle çılgınca şovlar felan yok. Mesele şu ki asıl ağırlığı dilinden ziyade içeriğinde bence. Çünkü kaliteli her sembolist yapıt gibi bu da bizleri sunduğu oyunun arkasındaki asıl içeriği görmeye davet ediyor.
Genel anlamda baktığımızda kitap Hayri İrdal'in hayatını ve Halit Ayarcı ile tanışıp Saatleri Ayarlama Enstitüsü isminde bir kurum yaratıp bu süreçteki karakterinin değişimini anlatır.
Sonuçta her klasik yapıt gibi SAE'de de yazar, düşündürür, öğretir, sorgulatır, sevindirir ve üzer yani tıpkı hayat gibi bizlere deneyim kazandırır.
-SPOİLER İÇERİR-
Çoğu kişi Halit'in kitaptaki ideal karakter olduğunu düşünse de bana kalırsa kişilik özellikleri bir yana bırakıldığında bu iki zıt kişi iki uç düşüncenin abes kısımlarını temsil etmektedir. Şöyle ki düşünce itibariyle Halit; modernizmi, faydacılığı ve bunlar doğrultusundaki idealizmi sembolize ederken Hayri; salt akılcılığı, geleneği ve gerçekçi idealizmi sembolize etmektedir. Bittabi karakterin özelliklerinden dolayı yani Hayri'nin silikliği ve Halit'in baskınlığı dengesizliğe sebep olmaktadır. Evet modern, yenilikçi insan hayata ve çağa ayak uydurup kendisine ve çevresine daha yararlı biri olacaktır fakat gerçekçilikten ve gelenekten uzaklaştığında bu onun çöküşü olacaktır.
Bakıldığında SAE bu iki zıt karakterin dengeli ittifakı altında gelişim göstermiştir ne zaman ki Hayri değişimiş ve Halit'e benzemiştir, denge o vakit bozulmuş ve bu enstitünün çöküşü olmuştur. Yine bu durumu Halit birçok kez beyan etmiştir. Modernizm ve gelenek sağlam bir birleşimi doğru kişilik içinde gerçekleştirebilir yoksa toplumdan soyutlanacaktır.
·
2 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.