Kitabı okumaya başlamadan önce biraz araştırdım ve anlaşılması güç bir kitap olduğu yorumlarını sıkça gördüm. Haliyle bu önyargılarla okumaya başlayınca anlamakta zorlandım. Kitabın ilk etapta anlaşılmasını zorlaştıran şey aslında her distopya-ütopya kitabında görebileceğimiz, oluşturulan dünyayı özümseyebilmenin güçlüğü. Bunu yerine oturttuktan sonra emin olun su içer gibi geçiyorsunuz sayfaları. Tabi bazı cümlelerin ağırlığı ve derinliğinden kimi yerleri dönüp tekrar tekrar okuduğumu da belirtmeliyim.
Kitap ile ilgili, forumlarda çokça konuşulan bir diğer durum, "Mülksüzler kitabı distopya mı ütopya mı?" sorusu üzerineydi. Bana soracak olursanız her ikisi de derim. Kitabı okuduktan sonra her iki gezegenin de artılarını eksilerini siz de göreceksiniz zaten. O vakit belki bir nebze de olsa bana hak vereceksiniz.
Bana bir şans verseler Urras'taki zenginlik ile Anarres'teki düzenin bir kısmını birleştirmek isterdim. Urras'tan almak istediğim şey Anarres'in aksine dünyalarının verimli olan koşulları olurdu. Onun dışında kapitalizmden bu haliyle bıkmışken bir de burada anlatılan cinsinden olanı tahammül edilemez olurdu doğrusu. Anarres'in düzenin bir kısmını birleştirmek sözü üzerine gelelim; Anarres'teki mülksüzlük bana abartılı geldi. Bunu normal insan yapısıyla ve yaşantısıyla bağdaştıramıyorum. Mesela çocuk sahibi olamamak, çocuk olsa bile ona isim verememeniz; isimlerin bilgisayar tarafından belirlenmesi ve çocukları belli bir yaştan sonra yatakhaneye vermek, evliliğin olmaması bunu eşlilik olarak nitelendirmeleri ve bu durumdan dolayı eşlerin birbirini dahi kardeş görmesi gibi durumlar bana uçuk şeyler geldi. Tamam distopya-ütopya zaten budur dediğinizi duyar gibiyim ama insan doğasına aykırı olmayacak bir şekilde çizemez miyiz sınırlarımızı? :)
Her iki dünyanın da artılarının eksilerinin dile getirilmesi çok güzeldi. Anarşizmin hakim olduğu dünyada insanların yaptıkları, yapacakları, yapmak isteyecekleri işleri seçme özgürlüğü kısıtlanırken; kapitalizmin hakim olduğu dünyada sosyal sınıf ve statüler arasındaki yaşam standartlarını ve toplumları yöneten merkezi otoritelerin birbirleri üzerinde hakimiyet sağlayabilmek için girmiş olduğu çirkin hesapları bu iki farklı dünyanın eksileri olarak gösteriyor bize Ursula.
İncelememe nihayet verirken şu soruyu sormadan edemeyeceğim: Anarres'teki halkları birlikte yaşamaya iten güç sevgi, saygı, hoşgörü, dayanışma, yardımlaşma gibi insani değerler miydi yoksa elverişsiz doğa koşullarına, yaşam şartlarına karşı mücadele edebilmek miydi?
·
29 Gösterim
1 Yorum
Bu yorum görüntülenemiyor
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.