Rabelais’ten Aziz Nesin’e
İnsan yaşadığı toplumda gördüğü aksaklıkları tespit ederken her zaman açık sözlü olamaz.Nefi gibi babasını bile eleştiren bir şair maalesef eleştirileri sonunda canından olmuştur.Böyle sonlardan kaçınmak için alegori ve mizah gibi yeni keşifler icat etmek zorunda kalmıştır, insan.Tanzimat dönemine baktığımızda şiirlerin,romanların,tiyatroların içinde gizlenir eleştiriler.Örneğin, Ziya Paşa Rüya adlı eserinde eleştirilerini rüyasını anlatarak yapmaya çalışmıştır. Ama sürgünlerden kaçamamışlardır.Cumhuriyet döneminde Neyzen Tevfik’ler, Aziz Nesin’ler daha açık olmaya gayret etmişler, yine de en sert eleştirilerini alegorilerin arkasına gizlemişlerdir.
15.yy’da sert skolastik düşüncenin hüküm sürdüğü zamanda Rebelais’in açık bir şekilde toplum ve kilise eleştirisi yapabilmesi pek de mümkün değildi.Bunun için alegori ve mizah yüklü bir seri eser kaleme almıştır. Devler gibi masalsı unsurları kullanmıştır. Gargantua da bir devdir.Onun önce skolastik anlayışla yetiştirilmesi ve bu eğitimin gereksizliğinin anlaşılmasıyla daha modern bir eğitimle bir savaşı kazanması ve yeni bir tekke açılmasına önayak olması anlatılır. Katmanlı bir eserdir aslında Gargantua. Herkes kendince bir şeyler anlayabilir aslında. Bence dev gerici eğitimle yetişmiş nesillerin bir simgesidir.Yenilik ve Rönesans o nesillerin iyi yetiştirilmesiyle sağlanacaktır.Nitelim kilise de benim gibi anlamış ki ve Rabelais’e çektirmekten geri durmamışlar. Ve Rabelais de haklıymış ki yenilik ve Rönesans gerçekleşmiş.
Keşke herkes eleştirisini düzgünce ve sakınmadan yapabilse de biz de bazı şeyleri anlatmak için bu kadar zorluk çekilmesine göz yummak zorunda kalmasak. Umarın Bundan sonra medeniyetler acıların üzerine değil mutlulukların üzerine inşa edilir.
Okurken sıkılacaksınız.Pembe dizi gibi bir eser değil. Bu yönü bile daha iyi bir hayat için çile çekenleri yad etmek için bir fırsat aslında.
·
6 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.