Bismillahirrahmanirrahim
Bu deklarasyon;1970 yılında zahmetli bir uğraştan sonra basılmış ve kısa bir sürede yalnızca Bosna'daki değil birçok balkan Müslümanlarının başucu kitabı haline gelmiştir. Aliya, kitabın ilk sayfasında kitabın yazılış amacını açıkça belirtmiştir. "AMACIMIZ: Müslümanların İslamlaştırılması, DÜSTURUMUZ: İnanmak ve savaşmak". Yazar Müslüman halkın esaretten, yoksulluktan, geri kalmışlıktan kurtulması için İslam dini düşüncesinin yeniden yapılandırılması gerektiğini vurguluyor. Bunun her ne kadar uzak bir hedef gibi görünse de; gerçekçi olduğunu belirtmiştir. Bu şekilde giriş yapan yazar kitabı üç bölüme ayırmıştır.
Birinci bölüm; "Müslüman toplumların geri kalmışlığı". Bu bölümde Müslümanların gelişmeme nedenlerinin; eski öğretilere bağlı kalmak isteyen muhafazakarlar ve başkalarının öğretilerine bağlı kalan modernistler olduğunu açıklamıştır. Her iki düşüncenin kötü sonuçlar doğurduğunu belirten İzzetbegovic, başka medeniyetleri taklitle başarısız olunacağı gibi eski öğretilerin üzerine yenilikler bina etmeden de başarılı olunmaz diyor. Bunun daha iyi kavranması için; Türkiye'de zengin Arap alfabesinin kaldırılıp Latin alfabesi geldikten sonra da okur yazarlık oranının düşük olduğu, Japonya'da ise kendi karmaşık alfabesinden vazgeçmeyip Çin yazı sistemindeki karakterleri de kendi alfabesine uyarlaması ve buna rağmen ülkede okuma yazma bilmeyenin olmadığı örneğini vermiştir. Bu bölümde Müslüman milletin acizliğine ve ataletine de değinmiştir. Kitabımız otoritesini kaybederek bir nesne olarak kutsal sayılmaya başlanmıştır. Kuranı bolca ezberleyip dinleyip de emirlerini yerine getirmeye takati olmayan Müslüman kitle meydana gelmiştir. Yazar bunların önüne geçmenin ise doğru eğitimle mümkün olduğunu zikretmiştir.
İkinci bölüm; "İslam nizamı". Bu bölümde ise bireyden çıkıp topluma yönelmiştir. İslam hakimiyetinin önemini vurgulamıştır. Bireyler Müslümanca yaşamaya başlasa bile İslam kanunları ile yönetilmediği sürece mutlu olamayacağını belirtmiştir. Yani İslam nizamı; İslam toplumu ve İslam hakimiyeti ile olur. Yazar bu bölümde aynı zamanda bilimi ateizmden arındırmak gerektiğini ve İslamı, batı medeniyetinin yalnızca "inanç" olarak gördüğü gibi görmeyip; "din" olarak görmek gerektiğini zikretmiştir. Bu bölümde ayrıca; insan ve toplum, insanların eşitliği, terbiye, zekat gibi ehemmiyetli birçok konuya değinmiştir.
-KUDRET ASLAN-