O ördekler nereye gidiyorlar?1000Kitap-Jerome_David_Salinger608.jpg)
Çok okunan okunduğundan çok tartışılan, taraflara sebep olan bir kitap “Çavdar Tarlasında Çocuklar”. YKY tarafından çıkarılan bu kitabın adı ‘’... büyük bir çavdar tarlasında oyun oynayan çocuklar getiriyorum gözümün önüne. Binlerce çocuk, başka kimse yok ortalıkta –yetişkin hiç kimse, yani- benden başka. Ve çılgın bir uçurumun kenarında durmuşum. Ne yapıyorum, uçuruma yaklaşan herkesi yakalıyorum; nereye gittiklerine hiç bakmadan koşarlarken, ben bir yerlerden çıkıyor, onları yakalıyorum. Bütün gün yalnızca bu işi yapıyorum. Ben, çavdar tarlasında çocukları yakalayan biri olmak isterdim. Çılgın bir şey bu, biliyorum, ama ben yalnızca böyle biri olmak isterdim. Biliyorum, bu çılgın bir şey.’’ pasajından gelmektedir ancak kitap ismi İngilizce’den bire bir çevrildiğinde Çavdarlıktaki Yakalayıcı’dır.
Kitapta 16 yaşında Holden adlı bir ergenin tedavisi esnasında hastalığından önceki dönemede yaşadığı üç günü anlatılıyor. Holden’ın prestijli bir okul olan Pencey’den başarızlığı sonucu atılması okulda geçirdiği son günü, hocasıyla vedalaşması, New yorka gelişi ve burada başına gelenler genel olarak kitabın olay örgüsünü oluşturuyor. Salinger kitabında başına buyruk, sorumsuz, güçsüz bir o kadar farkında ve bilinçli karma karışık ve sorusuna cevap bulamayan* bir karakter çiziyor. Kitabın sonu anılara flashbackin sonlanmasıyla bitiyor. Holden kitabın son cümlelerinde hayatında bize anlatacak daha bir çok zırvalıklarının olduğunu ancak canının anlatmak istemediğini söylüyor. Bu bölümde Salinger tarafından kitapta söylenecekler kadar söyleyiş biçiminin önemli olduğunun mesajının net bir şekilde verildiğini düşünüyorum.
Kitabın tartışmaya neden olan bir yanı Salinger’in yani Holden’ın söyledikleridir. Yaşadığımız dönem için rahatsız edici söylemleri olmasa da 1950ler ABDsindeki muhafazakarlar Holden’ın söylemleriden rahatsız olmuştur. Argo özgürlükçü, açık seçik söylemlerinden dolayı kitap bir dönem yasaklılar listesinde yer alırken; ülkedeki iklim değiştiğinde ise okullarda okunması gerekenler listesinde yer almıştır.
Kahraman bakış açısıyla yazılan romanın dili bu kitabın bir diğer tartışılan yanıdır. Kitapta tüm olaylar düşünceler Holden’ın dış sesinden aktarılıyor. Okuma boyunca rezalet-klozet kapağı gibi nitelemelerle karşılaşılıyor. Holden düşüncelerini çokça “yani” kelimesiyle ifade ediyor. Anlatımın tamamıyla 1950lerde Amerikan ergenlerinin dili olduğu söyleniyor. Kitapla ilgili bilmemiz gereken nokta ise Salinger bu kitabı ergenliğinde değil gençliğinde yazmış olmasıdır. Kitap bir ergen tarafından ergen diliyle değil 26 yaşındaki bir genç tarafından ergen dili kullanarak yazılmıştır. Bu durum kitabı muadillerinden ayırın bir noktadır. Bir bakış açısına göre bu üslüpla kitap yazmak dili iyi kullanabilir olmaya işaret ederken karşıt görüş ise böyle bir kullanımın meziyetli olmadığını, iyi bir dili olmayan yazarlarının kaçış yolunun günlük dil kullanmak olduğunu savunuyor. Salingerin dil konusundaki yeteğini anlamak için diğer kitaplarını incelemek gerekirken bence bu şekilde yazmak ve bu dili kitap boyunca tutarlı devam ettirmek bir başarıdır. 16 yaşındaki bir ergenin dış sesinden yazılmış kitap herkese anlamlı gelmese de 16 yaşındaki kahramanın dış sesinin dört dörtlük ve edebi olmasının daha anlamsız olacağını düşünüyorum.
Bence Çavdar tarlasında çocuklar dili içeriği ve döneminde yarattığı etki nedeniyle edebiyatla ilgili herkes tarafından okunması incelenmesi gereken ders niteliğinde bir kitaptır ancak boş zamanlarında okuyan kişiler için bu dönemde çok da önereceğim bir kitap değildir. Kitapla ilgli belirtmek istediğim bir diğer nokta ise herhangi bir kapak fotoğrafı resmi veya arka yazısının olmamasıdır, bu özellikler Salinger’in isteği üzerine tüm kitaplarında sabittir.
*Kitapta Holden’ın bir kaç defa Central parktaki ördeklerin göl donduğunda nereye gittiğini sormasına ve cevap alamayışına yer verilmiştir bir çok bölümün aksine bu soru ve cevapsızlık beni Holden’e en çok yaklaştıran noktadır.
“...Central Park'ın hemen yanındaki o gölde bulunan ördekleri biliyor musunuz? O küçük gölde hani. Acaba, göl donduğunda, o ördekler nereye gidiyorlar, biliyor musunuz? Haberiniz var mı?...”
·
12 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.