Sömürgecilik ve yarı sömürgecilik şartlarının son haddine kadar gelişmesi ve bunun tasfiyesini başaracak yiğit bir milletin, bu milletin başında, milli bir önderin zuhuru şarttı.
Dipnotlar 2•Bugün ise bu şekiller çok daha çeşitlenmiştir. Şimdi dünyaya kanat geren Süper Emperyalizm, görünüşte tamamen müstakil birçok ülkeleri, iktisaden borçlandırma yolu ile vesayet altına almaktadır. Sonra, askeri-iktisadi yardım şeklinde kontrole, veya fiilen askeri üslerle donatarak hem siyasi, hem iktisadi, hem askeri kontrole kadar varan çeşitli tabiiyet ve hakimiyet şekilleri yaratmış bulunmaktadır. Mesela Güneydoğu Asya'da olduğu gibi
Dipnotlar 1• Bu tabiiyet bazen, hem siyasi, hem iktisadi olur. Sömürgelerde görüldüğü gibi. Bazen, siyasi cephesi gizli kalmak suretiyle, görünüşte yalnız iktisadi olur. Yarı sömürgelerde görüldüğü gibi. Bazen yalnız iktisadi olur. Geri ziraat ülkelerinde ve muahedelerle kayıt altına alınmış mağlup memleketlerde olduğu gibi.