Aşk Üzerine - Spoiler içerir.
Bu kitap Platon'un sevgiyi övmek ve anlamak için yazılmış bir diyalog. Diyalogda herkes sırası ile söz alır ve kendilerine göre sevgiyi veya aşkı açıklar.
Öncelikle o dönemdeki sevgi üzerinde durmak lazım. O dönemde yunanda kitabında bize açtığı bir tek sevgi/aşk çeşiti yoktur. Bilgelik sevgisi,Tanrı sevgisi vs gibi farklı farklı ayırırlar bunu. Burada küçük bir övgü yaparlar kendilerine(#92373129). Bunda çok da haksız sayılmazlar :) .
Diyalogda benim ilgimi çeken ilk nokta #92367518 altıntısında olduğu gibi aşk için yapılan çoğu şeyin meşru gözükmesi bu çoğu zaman doğrudur. Bunla beraber aşkın hiçbir zaman tam olarak tarfi edilmediği aşk tanrısı olan Eros üzerine hiçbir hiçbir şairin bir şiir yazmadığını söylemişler. Bunun nedeni nedir? Birazdan geleceğiz ama öncesinde ilgimi çeken birkaç noktaya değinmek istiyorum.
Bunlardan ilki Aristophanes'in konuşması. İlgimi çekmesinin nedeni ise eşcinselliği övmesi ve onu yüceltmesi. Bunu bir mitosla anlatıyor ama ben onu burada anlatmayacağım ama kısaca#92367671 alıntısında olduğu gibi içinde erkeksilik olan bir kişinin eğer bu fazlaysa erkekler ona çekici geleceği yani mertlikten,cesaretten vs hoşlanacağı bu yüzden bunun ayıplanmaması gerektiğini söylüyor. Ayrıca soylu krallarda bu daha fazla bulunur bu yüzden âdet yerini bulsun diye evlendiklerini söyler. Bu şüphesiz o dönemde eşcinselliğin yaygın olduğunu gösterir bu antik yunanın sevgi anlayışını anlamak için bence önemli bir nokta.
Sonrasında Diotima'nın düşünceleri dikkatimi çekti. Sevginin bir çeşit yoksulluktan kaynaklandığını söylüyordu. Ona göre elinde olmayanı sevebilir ancak (#92367885) . Bilgiyi sevenlerde ona ancak sahip olmadığından ortaya çıkar. İnsanda bu sevgi bir süre sonra doğası gereği doğurganlığa sebep olur (#92367978) çünkü 'yaratma gücü ile yüklü bir varlık güzele yanaştı mı, ferahlar, genişler, sevinçten taşar, doğurur ve çoğalır.' . Ayrıca insan ancak iyiyi sevebilir Diotima'ya göre. Bu bedensel ve ruhsal doğurganlık bizim ölümsüz olma arzumuzdur. Bu yüzdendir ki #92367992 . Buna kısmen hak vermekle beraber çok akılsal gelmiyor bana. Nerelerden eliştirilebileceğini zaten fark etmişsinizdir. O yüzden daha fazla uzatmanın manası yok.
Yukarılarda neden aşk tanımlanamaz diye bir soru sormuştum. Bunu sormamın nedeni bildiğimiz kadarıyla 3 bin yıldır bunun üzerine yazılıp çizilmesi ama bir türlü tanımlanamaması. Burada ben iki şey görüyorum ya aşk öyle bir şeydir ki anlaşılması çok güçtür ya da bu aşk kavramının oluşumundan kaynaklı bir sorundur. İlk önerme bence geçersizdir çünkü bu kavramı biz oluşturduk. Kavramı bir oluşturduysak onun üzerine yetgin bir düşünme yaptığımızda onu anlamamız gerekir. Oysaki Platon gibi nice filozoflar düşünmüştürde uzlaşılabilecek bir tanım ortaya atabilen olmamıştır.
O halde bu kavramdan kaynaklanır. Her adlı bir filmde duymuştum çok hoşuma gitmiştir. Oradaki Amy aşkı "Deliliğin toplum tarafından kabul gören şekli bu." şeklinde tanımlamıştı. Yukarıdaki ikinci alıntıda da bundan bahsediliyor. Aşk için yapılanlara baktığımızda da dağı delmeler,çölde yürümeler,ejderha öldürmeler vs birçok akılsal olmayan aşkı çıkardığımızda deli saçması olan şeyler görürüz.
O halde aşk düpedüz akılsal değildir. Daha çok birilerine sevgi beslerken yaptığımız akılsa olmayan davranışları aklama yolu gibi gözüküyor çünkü bu erdemli desen değil,erdemsizlik desen haksızlık olacak.
O halde aşk önceleri akılsal olmayanı aklamak için ortaya çıkmış sonrasında bir şey değil şey olabildiği için elimizde fantezisel bir kavrama dönüştürmüş ve günümüzde kâle alınmaya değer bir kavram değildir.
Dostluk üzerine düşüncelerimi de yazmak isterdim ancak sanırım bu yazı oldukça uzadı sonraya bırakmak daha iyi sanırım. Buraya kadar okuduğunuz için teşekkürler :))
·
13 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.