fransız devrimi yada kitap hakkında bilgi vermekten ziyade bu kitabın kimlere hitap ettiği konusunda fikrimi paylaşacağım. benden önceki incelemede Kaan arkadaşımız bu konuda detaylı bir inceleme yazmış zaten.
öncelikle henri lefebvre ile karıştırılmasın çünkü ben kitabı -bir süre- FKP (fransız komünist partisi) üyesi marksist henri lefebvre olarak okudum. isme dikkat etmeden kitaba geçmişim :) bu yüzden şaşırarak okuyordum; demek tarzı böyleymiş, marksist bir tarihçi için parlak bir kitaba benzemiyor çünkü kitabın bir tezi yok diyordum. sonra georges l.ye ait olduğunu fark ettim. bu kişi fransız tarihçisi, marksist vs siyasi kimliği yok.
dolayısıyla kitapla ilgili ilk söyleyebileceğim şey, kitabın bir tezinin olmaması, kuru bir tarih araştırması olması.
fakat detaylı bir kitap. ve yazar, elbette, dönemin karmaşık olaylarını incelerken nereye bakacağını biliyor. çok detaylı bir çalışmanın ürünü olduğu belli. fakat bu kadar çok detay konuyu takip etmeyi de zorlaştırıyor.
bu kitabı hakkını vererek okumak için ya fransız devrimi hakkında iyi bir birikiminiz olması lazım. yada yoksa, bir yandan google/vikipedia/britanica vs açıp araştırmanız lazım. isimleri, yerleri, akımları bilmeniz gerekiyor. bunları eş zamanlı olarak internette araştırırsanız ancak konuyu anlayabilirsiniz. aksi halde sıkılırsınız, konudan koparsınız. mesela 10 satırlık bir paragrafta 19 tane özel isim saydım.
kısacası, bu kitap ortalama okuyucuya hitap etmiyor. giriş seviyesinde özet bilgi veren bir kitap düşünelim. bundan sonra konunun detaylarının işlendiği daha detaylı ama genel bilgi veren öğretici bir kitap düşünelim. georges lefebvre'nin fransız devrim'i ancak bunlardan sonra okunabilecek 3üncü aşama bir çalışma diyebiliriz.
yazarın konuyu işleyiş tarzında, anlatıcılığı/öğreticiliğinde de sorun olduğunu söyleyebilirim. fransız devriminin çeşitli iniş çıkışları var. belli dönemlerde devrim geri çekiliyor, karşı-devrimciler üstün geliyor veya monarşi tekrar iktidarı ele geçiriyor vs. bu dönemler arasındaki geçişleri yazarın ele alış tarzı anlaşılmasını da zorlaştırıyor bence. konular arasında süreklilik var ama belirsizlik de var.
ayrıca bazı önemli olaylara da vurgu yapılması konunun öneminin anlaşılması açısından faydalı olurdu. mesela Vendee isyanı, fransız devrimindeki önemli isyanlardan/olaylardan biri. fakat olayın kapsamını, kitapta işlenen şekliyle anlamak mümkün değil.
sonuç olarak fransız devrimini başından sonuna (artık bazıları bugün bizleri de ilgilendirmeyen) bütün detaylarıyla işleyen bir çalışma. dediğim gibi 3üncü seviye bir kitap olarak okunabilir. artık bundan sonra geriye ancak fransız devrimindeki belli bir dönemden kesit alınarak, daha yakından inceleyen akademik/nitelikli çalışmalar olabilir.
ama bütün bunlara rağmen, yavaş bir okuma da olsa, kitaptan çok sayıda bilgi edindim. yukarıda dediğim şekilde okunursa daha çok fayda alınabilir. kapsamlı bir kitap, fransız devrimi konusunda başucu kitabı olabilir. ayrıca, devrimdeki her bir grubun dayandığı sınıfsal temeli de görebiliyorsunuz. bu da önemli bir nokta. zira, sonraki yıllarda marksist tarihçiler tarafından incelenen bir yazar olmuş.
·
129 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.