Kropotkin'e göre ahlak duygusunun kökeni insan türünün çok daha öncesine dayanmaktadır. Mikroskobik canlıların kolonileşmesinden beri süregelen canlılıktaki iş bölümü, dayanışma evrimsel süreçte sürekli aktarılmıştır. Genlerimizden gelen bu dayanışmanın getirdiği bir şey vardır ki o da toplumun yararının gözetilmesidir. Bu yüzdendir ki iyi olan, soyun korunması için gerekendir; kötü olan ise soya zararlı olandır. Kroptokin amcamıza göre hayvanlar için de insanlar için de ahlak aynıdır aslında; tok karınca aç karınca için midesindekileri çıkarır ve aç karınca beslenir, kuşlar ekmek kırıntılarını gördüğünde arkadaşlarını çağırır; bunlar soy içindir. Demek ki iyi ve kötü düşüncesinin dinle ya da mistik bilinçle hiç ilişkisi yoktur, hayvan soyunun bir gereksinimidir bu. Zaman geçer soya neyin yararlı ya da zararlı olduğu değişebilir ama işin özü aynıdır bu kısaca "Aynı koşullarda sana yapılmasını istediğin şeyi sen de başkalarına yap." ile ifade edilebilir. Yani ahlak sadece budur.
Aynı zamanda yazar diyor ki ahlakta her türlü zorlama ortadan kalkmalıdır. İşte o zaman insan yüzyıllardan beri kazandığı ahlakı ortaya koyabilir. Yasaların, dinlerin dayattığı her türlü ahlaki sınırlama kalkmalı; insan özgür bırakılmalı. E tamam da onca katil, tecavüzcü yasadan da korkmazsa ne olur dünyanın hali? Arınma Gecesi filmindeki gibi olmasın? Yazar bunu şöyle açıklıyor: Katilden tabii ki nefret ederiz ama katili cinayete yönelten alçakça şeyleri, yaşadığı cehalet ortamında kafasına sokulan düşünceleri, tüm bu çevresel etkenleri düşündüğümüzde (aslında birçok sebep ahlak dayatmalarından çıkar) ve onu yargılayan yargıç ve yasa koyucuların aslında o katilden çok daha fazla insan katledilmesine vesile olduğunu düşündüğümüzde; insanı ahlaken özgür bırakırsak ve doğal düzene dönülürse her şeyin daha iyiye gideceğini anlarız. Yalnızca kana susadığı için öldüren katil çok azdır; toplum çocukları ahlaki bakımdan yozlaştırmazsa o zaman o çocuğun geleceği bir katil olmayacaktır.
Benim kitaptan ana hatlarıyla anladıklarım bunlar, uzatmamak için yazmadığım güzel fikirler de var. Katılmadığım düşünceler de vardı ancak farklı fikirler okumak ve bunlar üzerine düşünmek için çok güzel bir kitap. Okuyalım efenim hepsini okuyalım zihinsel zenginliğimiz artsın.
·
24 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.