Onun gözünde hayat ikiye bölünmüştü: Biri emek ve can sıkıntısından oluşuyordu, bunlar onun için eşanlamlıydı; diğeri sükûnet ve huzurun sağladığı neşeydi.
Ama toparlanmaya ve hayata hazırlanmaya, zihninde geleceğinin desenini çizmeye devam etti, ne var ki geçip giden her yılla birlikte bu desendeki bir şeyleri değiştirmek yahut atmak zorunda kaldı.